{
  "baslik": "Web Tasarımı — 1. Hafta",
  "aciklama": "HTML'e giriş ve temel etiketler: etiket anatomisi, belge iskeleti, başlık, metin, liste, bağlantı, görsel, tablo, form ve anlamsal yapı",
  "sorular": [
    {
      "soru": "`<a href=\"ders.html\">Dersin sayfası</a>` satırında **href** nedir?",
      "secenekler": [
        "Etiketin adıdır.",
        "Elementin içeriğidir.",
        "Bir özniteliktir; etikete verilen bir ayardır ve yalnızca açılış etiketinde bulunur.",
        "Kapanış etiketinin kısaltmasıdır.",
        "Bağlantının ekranda görünen metnidir."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "Etiketin **adı** `a`, **içeriği** \"Dersin sayfası\", **kapanışı** `</a>`. `href` ise bir **özniteliktir**: `ad=\"değer\"` biçiminde yazılır ve bağlantının nereye gideceğini söyler. Öznitelikler yalnızca **açılış** etiketinin içine yazılır; kapanış etiketine öznitelik konmaz."
    },
    {
      "soru": "Sayfanızı tarayıcıda açtınız; Türkçe karakterler `ÅŸ`, `Ã§` gibi bozuk çıkıyor. İlk kontrol edeceğiniz satır hangisidir?",
      "secenekler": [
        "`<html lang=\"tr\">`",
        "`<meta charset=\"utf-8\">`",
        "`<title>`",
        "`<meta name=\"viewport\" ...>`",
        "`<!DOCTYPE html>`"
      ],
      "dogru": "B",
      "aciklama": "Karakter kümesini bildiren satır `<meta charset=\"utf-8\">`'tir ve `<head>`'in mümkün olan ilk satırlarında olmalıdır — çünkü tarayıcı belgenin geri kalanını bu bilgiyle okumaya başlar. `lang=\"tr\"` sayfanın **dilini** söyler (ekran okuyucu telaffuzu, çeviri önerisi), karakterlerle ilgisi yoktur. `DOCTYPE` eksikse yerleşim bozulur, harfler değil."
    },
    {
      "soru": "Bir metnin **büyük punto** görünmesini istiyorsunuz. Doğru yaklaşım nedir?",
      "secenekler": [
        "`<h1>` kullanmak, çünkü en büyük yazıyı o verir.",
        "Sırayla `<h1>`, `<h2>` denemek ve hangisi uygun boyuttaysa onu bırakmak.",
        "Metni `<strong>` içine almak.",
        "Metin gerçekten bir başlıksa seviyesine uygun `<h2>`–`<h6>`, değilse normal etiketi kullanıp boyutu CSS ile vermek.",
        "Arka arkaya birkaç `<big>` etiketi kullanmak."
      ],
      "dogru": "D",
      "aciklama": "Başlık etiketleri **punto** değil, **seviye** belirtir; sayfanın içindekiler tablosunu kurarlar. Ekran okuyucu başlıktan başlığa atlayarak gezinir, arama motoru sayfanın konusunu buradan çıkarır. Etiket seçerken tek soru şudur: **\"bu metin gerçekten bir başlık mı, kaçıncı seviye?\"** Görünüş isteği her zaman CSS'in işidir."
    },
    {
      "soru": "Bir paragrafın ortasında Enter'a beş kez bastınız, ama sayfada hiçbir şey değişmedi. Neden?",
      "secenekler": [
        "Dosyayı kaydetmeyi unuttuğunuz için.",
        "Paragrafın içinde satır atlanamaz, bunun için ayrı bir paragraf açmak gerekir.",
        "HTML art arda gelen boşlukları, sekmeleri ve satır sonlarını tek boşluğa indirir.",
        "Tarayıcı yalnızca ilk 80 karakteri gösterdiği için.",
        "`<p>` etiketi satır sonlarını siler, diğer etiketler korur."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "HTML'de boşluk **daraltılır**: 20 boşluk da, 5 satır sonu da tek boşluk sayılır. Bu bir hata değil, bilinçli bir karardır — boşluk bir *görünüş* kararıdır ve HTML'in işi değildir. Gerçekten satır kırmak gerekiyorsa `<br>`, bölümler arası boşluk gerekiyorsa CSS'te `margin` kullanılır. Yazdığınız boşlukların aynen korunduğu tek yer `<pre>` etiketidir."
    },
    {
      "soru": "`<strong>` ile `<b>` ekranda aynı (kalın) görünüyor. Aradaki fark nedir?",
      "secenekler": [
        "`<strong>` yalnızca başlıklarda, `<b>` yalnızca paragraflarda kullanılır.",
        "`<b>` eski bir etikettir ve HTML5'te kaldırılmıştır.",
        "`<strong>` metni hem kalın hem eğik yapar.",
        "Hiçbir fark yoktur, ikisi tamamen aynıdır.",
        "`<strong>` \"bu önemli\" anlamını taşır; `<b>` yalnızca \"kalın göster\" der, hiçbir anlam taşımaz."
      ],
      "dogru": "E",
      "aciklama": "Fark **ekranda olmayan** yerlerde ortaya çıkar: ekran okuyucu `<strong>`'u tonunu değiştirerek okur, arama motoru dikkate alır. `<b>` ise yalnızca görünüşle ilgilidir ve nadiren kullanılır. Aynı ayrım `<em>` (vurgu) ile `<i>` (sadece eğik) arasında da vardır. Şüphedeyseniz `<strong>` ve `<em>` kullanın. `<b>` kaldırılmadı; anlamı değiştirildi."
    },
    {
      "soru": "Bir liste maddesinin altına **alt liste** eklemek istiyorsunuz. Doğru yapı hangisidir?",
      "secenekler": [
        "Alt `<ul>`, üst listenin ilgili `<li>` etiketinin **içine** yazılır.",
        "Alt `<ul>`, iki `<li>` arasına, doğrudan üst `<ul>`'nin içine yazılır.",
        "Alt liste `<ul>` yerine `<div>` ile açılır.",
        "Alt liste üst listenin hemen altına, `</ul>` kapandıktan sonra yazılır.",
        "`<li>` etiketine `alt=\"liste\"` özniteliği verilir."
      ],
      "dogru": "A",
      "aciklama": "`<ul>` ve `<ol>` elementinin **doğrudan çocuğu yalnızca `<li>` olabilir**; araya başka bir element konmaz. Bu yüzden alt liste, ait olduğu maddenin yani `<li>`'nin **içine** girer ve o `<li>` alt listeden sonra kapanır. D şıkkındaki gibi dışarıya yazılırsa iki ayrı liste olur, girinti ilişkisi kaybolur."
    },
    {
      "soru": "`sayfalar` klasöründeki `iletisim.html` dosyasından, bir üst klasörde duran `index.html`'e bağlantı vereceksiniz. `href` ne olmalı?",
      "secenekler": [
        "`index.html`",
        "`/index.html`",
        "`../index.html`",
        "`sayfalar/index.html`",
        "`#index.html`"
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "İki nokta (`..`) **bir üst klasör** demektir; `../index.html` \"bir yukarı çık, oradaki index.html'i al\" anlamına gelir. `index.html` aynı klasörü, `sayfalar/index.html` içeri bir klasörü, `/index.html` ise **sitenin kökünü** işaret eder (dosyadan açarken şaşırtabilir). `#` ile başlayanlar ise sayfa içinde bir `id`'ye atlar, başka dosyaya gitmez."
    },
    {
      "soru": "Sayfaya yalnızca **süs amaçlı** bir ayraç görseli koyuyorsunuz. `alt` özniteliği ne olmalı?",
      "secenekler": [
        "Hiç yazılmamalı; gereksiz yere yazmak hata sayılır.",
        "`alt=\"\"` yazılmalı — boş bırakılır, böylece ekran okuyucu görseli atlar.",
        "`alt=\"resim\"` yazılmalı.",
        "`alt=\"sus.png\"` yazılmalı, dosya adı verilmelidir.",
        "`alt=\"ayraç görseli, 600 piksel genişliğinde\"` yazılmalı."
      ],
      "dogru": "B",
      "aciklama": "`alt`'ı **hiç yazmamak** ile **boş yazmak** farklı şeylerdir. Öznitelik yoksa ekran okuyucu çaresiz kalır ve çoğu zaman dosya adını okur; `alt=\"\"` ise \"bu görsel bilgi taşımıyor, atla\" demektir. Görsel **bilgi taşıyorsa** ne gösterdiği yazılır (`alt=\"2024 satış grafiği: yıl boyunca artış\"`). \"resim\", \"foto\" gibi sözcükler yazılmaz — ekran okuyucu zaten \"görsel\" diyor."
    },
    {
      "soru": "Bir ders programı tablosunda **sütun adlarını** (Saat, Pazartesi, Salı) hangi etiketle yazmalısınız?",
      "secenekler": [
        "`<td>` ile yazıp CSS'te kalın yapmalı.",
        "`<caption>` ile.",
        "`<thead>` ile; başlık hücresi için ayrı bir etiket yoktur.",
        "`<th>` ile — bunlar başlık hücresidir.",
        "`<label>` ile."
      ],
      "dogru": "D",
      "aciklama": "`<th>` başlık hücresidir. Kalın ve ortalı gelmesi yan etkidir; asıl önemlisi ekran okuyucunun bunu **\"bu sütunun adı\"** diye kullanması, veri hücresini okurken \"Pazartesi: Web Tasarımı\" diyebilmesidir. `<caption>` tablonun **başlığıdır** ve `<table>` içindeki ilk element olmalıdır; `<thead>` ise satırları gruplar, hücre değildir."
    },
    {
      "soru": "Sayfanın üst kısmındaki menüyü `<div class=\"menu\">` yerine `<nav>` ile yazmanın kazancı nedir?",
      "secenekler": [
        "Menü kendiliğinden yatay dizilir, CSS yazmaya gerek kalmaz.",
        "`<div>` HTML5'te geçersizdir, kullanılırsa sayfa doğrulamadan geçmez.",
        "Bölümün **ne olduğu** tarayıcı, arama motoru ve ekran okuyucu tarafından anlaşılır; kullanıcı doğrudan menüye ya da ana içeriğe atlayabilir.",
        "Sayfa daha hızlı yüklenir, çünkü `<nav>` daha az bayt tutar.",
        "`<nav>` içindeki bağlantılar otomatik olarak yeni sekmede açılır."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "İkisi de **aynı görünür**; fark anlamdadır. `<div>` yalnızca \"kutu\" demektir ve yazdığınız sınıf adını tarayıcı anlamaz. `<nav>`, `<main>`, `<header>`, `<footer>` gibi anlamsal etiketler bölümün görevini bildirir: ekran okuyucu \"ana içeriğe atla\" diyebilir, arama motoru sayfanın yapısını çıkarır. Yerleşim ve görünüm yine CSS'in işidir — `<div>` de hâlâ geçerlidir, uygun anlamsal etiket yoksa kullanılır."
    }
  ]
}
