{
  "baslik": "Web Tasarımı — 1. ve 2. Hafta",
  "aciklama": "İki haftanın birlikte tekrarı: etiketin anatomisi, belge iskeleti, iç içe geçme, HTML'in işi ve CSS'in işi, seçiciler, çakışma sırası, kutu modeli ve tipografi",
  "sorular": [
    {
      "soru": "`<a href=\"iletisim.html\">Bize ulaşın</a>` satırında **etiket**, **element** ve **öznitelik** hangileridir?",
      "secenekler": [
        "Etiket `href`, element `<a>`, öznitelik `Bize ulaşın`.",
        "Üçü de aynı şeyin farklı adıdır; aralarında fark yoktur.",
        "Etiket `<a>`, element açılıştan kapanışa kadar olan **bütün** parça, öznitelik ise `href=\"iletisim.html\"`.",
        "Etiket `<a href=\"iletisim.html\">`, element `</a>`, öznitelik `Bize ulaşın`.",
        "Element `<a>`, etiket `href`, öznitelik ise tarayıcının açtığı bağlantıdır."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "**Etiket** açılış ya da kapanış işaretidir: `<a>` ve `</a>`. **Element** açılış etiketi, içerik ve kapanış etiketinin tamamıdır — yani satırın bütünü. **Öznitelik** açılış etiketinin içine yazılan `ad=\"değer\"` çiftidir. Bu üç kelime ders boyunca ayrı anlamlarda kullanılacak; \"etiket\" deyip elementi kastetmek, hata ararken yanlış yere bakmanıza sebep olur."
    },
    {
      "soru": "`<img src=\"kedi.jpg\" alt=\"Uyuyan kedi\"></img>` yazdınız. Görsel çıktı ama kodunuzda bir sorun var. Nedir?",
      "secenekler": [
        "`alt` özniteliği `src`den önce yazılmalıydı; öznitelik sırası bağlayıcıdır.",
        "`<img>` **boş (void) bir etikettir**: içine içerik almaz, bu yüzden kapanış etiketi de yoktur. `</img>` diye bir şey yoktur.",
        "`src` değeri tırnak içine alınmamalıydı.",
        "Hiçbir sorun yok; her etiket kapatılmak zorundadır.",
        "`<img>` yerine `<image>` yazılmalıydı."
      ],
      "dogru": "B",
      "aciklama": "Bazı elementlerin içeriği yoktur — `<img>`, `<br>`, `<hr>`, `<meta>`, `<link>`. İçerik almadıkları için kapatılacak bir şey de yoktur. Tarayıcı `</img>`'i sessizce atar, bu yüzden sayfa çalışıyor görünür; ama kodunuz yanlıştır ve \"her etiket kapatılır\" kuralını yanlış öğrenmiş olursunuz. Doğrusu: `<img src=\"kedi.jpg\" alt=\"Uyuyan kedi\">`."
    },
    {
      "soru": "`<p><strong>Merhaba <em>dünya</strong></em></p>` yazdınız. Tarayıcı hata vermedi ve metin ekrana geldi. Buna rağmen neden yanlıştır?",
      "secenekler": [
        "`<strong>` ile `<em>` aynı anda kullanılamaz.",
        "`<em>` yalnızca `<p>` dışında kullanılabilir.",
        "Yanlış değildir; HTML'de iç içe geçme sırası serbesttir.",
        "Etiketler **kesişiyor**: en son açılan en önce kapanmalıydı. Tarayıcı kodu kendince onarır, ama kurduğu ağaç sizin yazdığınızdan farklı olur.",
        "`<strong>` içinde metin dışında hiçbir element bulunamaz."
      ],
      "dogru": "D",
      "aciklama": "Kural tek cümledir: **açılan en son, en önce kapanır.** Doğrusu `<strong>Merhaba <em>dünya</em></strong>`. Tarayıcı kesişen etiketleri hata vermeden onarır, ama onarımı sizin niyetinizle aynı olmak zorunda değildir — sonra o elemente CSS yazdığınızda kural beklediğiniz yere binmez. Hatanın görünmemesi, olmadığı anlamına gelmez."
    },
    {
      "soru": "Sayfanıza bir başlık metni eklemek için `<h1>Hakkımda</h1>` satırını `<head>` içine yazdınız. Tarayıcıda görünmedi. Neden?",
      "secenekler": [
        "`<head>` sayfa **hakkındaki** bilgiler içindir ve içeriği ekrana çizilmez; görünecek her şey `<body>` içine yazılır.",
        "`<h1>` sayfada yalnızca bir kez kullanılabilir, muhtemelen ikinci kez yazdınız.",
        "`<head>` içine yazılan metinler yalnızca arama motorlarına görünür, kullanıcıya görünmez ama vardır.",
        "`<h1>` yerine `<title>` yazmalıydınız; ikisi aynı işi yapar.",
        "Eksik olan `<!DOCTYPE html>` satırıdır; o olmadan başlıklar çizilmez."
      ],
      "dogru": "A",
      "aciklama": "Belge ikiye ayrılır: `<head>` sayfa hakkındaki bilgileri taşır — `<title>`, `<meta charset>`, `<link rel=\"stylesheet\">` — ve hiçbiri ekranda metin olarak çizilmez. `<body>` ise kullanıcının gördüğü her şeydir. Sekmede yazan ad `<title>`, sayfanın içindeki büyük başlık `<h1>`'dir; ikisi ayrı işlerdir ve çoğu zaman metinleri de farklı olur."
    },
    {
      "soru": "Sayfadaki bir sayının, düğmeye her basıldığında iki katına çıkmasını istiyorsunuz. Bunu **HTML ile** nasıl yaparsınız?",
      "secenekler": [
        "`<button onclick=\"x2\">` özniteliğiyle; HTML'in kendi çarpma işlevi vardır.",
        "`<math>` etiketini kullanarak.",
        "`<p>` elementine `hesapla` özniteliği ekleyerek.",
        "CSS'teki `calc()` işleviyle; hesap işleri stil dosyasında yapılır.",
        "Yapamazsınız. HTML **anlam kurar**, davranış kurmaz; \"bir şey olduğunda şu olsun\" demek JavaScript'in işidir."
      ],
      "dogru": "E",
      "aciklama": "Üç dilin üç ayrı işi var: **HTML** içeriğin ne olduğunu söyler (bu bir başlık, bu bir bağlantı), **CSS** nasıl göründüğünü, **JavaScript** ne zaman ne olacağını. HTML'de döngü, koşul ya da değişken yoktur — bu yüzden programlama dili değildir. `calc()` ise CSS'te yalnızca uzunluk hesaplar, sayfadaki bir sayıyı değiştirmez."
    },
    {
      "soru": "Sayfanızdaki beş paragraftan **yalnızca ikincisinin** zemini sarı olsun istiyorsunuz. Beşi de düz `<p>` ve hiçbirinin sınıfı yok. Ne yaparsınız?",
      "secenekler": [
        "CSS'e `p:second { background: yellow; }` yazarım.",
        "Önce **HTML'e dokunurum**: o paragrafa `class=\"uyari\"` gibi bir sınıf veririm, sonra CSS'te `.uyari` ile seçerim.",
        "CSS'te `p { background: yellow; }` yazıp diğer dördüne `background: none` veririm.",
        "Mümkün değildir; aynı etiketten birden fazla varsa CSS ayırt edemez.",
        "Paragrafın içine `<style>` etiketi koyarım."
      ],
      "dogru": "B",
      "aciklama": "CSS **ancak HTML'in sunduğu şeyi seçebilir**: etiket adı, sınıf, id, konum. Ayırt edici bir işaret yoksa önce onu HTML'de oluşturmanız gerekir — iki haftanın birbirine bağlandığı yer burasıdır. `p:second` diye bir sözde sınıf yoktur (`:nth-child(2)` vardır ama konuma bağlıdır: araya bir paragraf eklediğinizde kural yanlış paragrafa kayar). Tek tek `none` vermek ise beş kuralı elle bakımda tutmak demektir."
    },
    {
      "soru": "Stil dosyanızda sırayla şu iki kural var: `.dugme { background: #2545ad; }` ve `.dugme { background: #16a34a; }`. Düğme hangi renkte çıkar ve neden?",
      "secenekler": [
        "Lacivert (#2545ad) — ilk yazılan kural bağlayıcıdır, sonrakiler yok sayılır.",
        "İkisi çakıştığı için hiçbiri uygulanmaz, tarayıcının varsayılan rengi görünür.",
        "Yeşil (#16a34a) — özgüllük eşit olduğunda **sonra yazılan kazanır**.",
        "Lacivert — hangi rengin kazanacağı alfabetik sıraya göre belirlenir.",
        "Yeşil — çünkü yeşilin onaltılık değeri daha büyüktür."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "Çakışma üç basamakta çözülür: önce **kalıtım**, sonra **özgüllük**, en son **sıra**. İki seçici de `.dugme` olduğu için özgüllükleri eşittir; eşitlikte dosyada sonra gelen uygulanır. Bu yüzden \"kuralımı yazdım ama çalışmıyor\" vakalarında dosyanın **aşağısına** da bakmak gerekir — çoğu zaman aynı seçiciyi ikinci kez yazmış olursunuz."
    },
    {
      "soru": "Sayfadaki sekiz kartın hepsi aynı görünsün diye hepsine `id=\"kart\"` verdiniz ve CSS'te `#kart` ile biçimlendirdiniz. Sorun nedir?",
      "secenekler": [
        "`id` bir sayfada **yalnızca bir kez** kullanılabilir; aynı biçimi birden fazla elemente vermek sınıfın (`class`) işidir.",
        "Sorun yok; `id` de `class` gibi tekrar tekrar kullanılabilir.",
        "`#kart` geçersiz bir seçicidir; id'ler nokta ile seçilir.",
        "`id` değerleri sayı ile başlamak zorundadır, `kart` geçersizdir.",
        "Sorun yalnızca görsel değil: `id` verilen elementler ekranda gizlenir."
      ],
      "dogru": "A",
      "aciklama": "`id` bir elementin kimliğidir ve sayfada benzersiz olmalıdır — bağlantı çapaları (`#iletisim`) ve JavaScript ona güvenir. Tekrarlayan id ile sayfa yine de çizilir, tarayıcı hata vermez; ama çapalar ilk eşleşmede durur ve kod bakımsızlaşır. Kural basit: **aynı şeyden birden fazla varsa `class`, sayfada tek ise `id`.**"
    },
    {
      "soru": "`.kart { padding: 12px 24px; }` yazdınız. Bu bildirim ne anlama gelir?",
      "secenekler": [
        "Üstten 12px, soldan 24px boşluk; sağ ve alt boşluksuz kalır.",
        "En az 12px, en çok 24px boşluk; tarayıcı aradan birini seçer.",
        "Dört yöne de 12px boşluk; 24px yalnızca küçük ekranlarda uygulanır.",
        "Üst ve alta 12px, sağ ve sola 24px boşluk.",
        "Yatayda 12px, dikeyde 24px boşluk."
      ],
      "dogru": "D",
      "aciklama": "Boşluk kısayolu saat yönünde okunur: dört değer yazılırsa **üst, sağ, alt, sol**. İki değer yazılırsa birincisi **dikeyi** (üst-alt), ikincisi **yatayı** (sağ-sol) verir. Tek değer dört yöne birden gider. Aynı kural `margin` için de geçerlidir. Sıkça yapılan hata, iki değeri \"yatay sonra dikey\" diye ters okumaktır."
    },
    {
      "soru": "`body { font-family: Helvetica; }` yazdınız. Kendi Mac'inizde istediğiniz gibi görünüyor ama sınıftaki Windows bilgisayarlarda yazı tipi bambaşka çıkıyor. Doğru yazım nedir?",
      "secenekler": [
        "`font-family: \"Helvetica\";` — yazı tipi adı mutlaka tırnak içinde olmalıdır.",
        "`font-family: Helvetica !important;` — önceliği yükseltmek sorunu çözer.",
        "`font-type: Helvetica;` — özellik adı yanlış yazılmıştır.",
        "`font-family: Helvetica.ttf;` — dosya uzantısı eklenmelidir.",
        "`font-family: Helvetica, Arial, sans-serif;` — `font-family` tek bir ad değil, **sırayla denenecek bir liste** yazar ve sonu mutlaka genel bir aile ile biter."
      ],
      "dogru": "E",
      "aciklama": "Tarayıcı listeyi soldan sağa dener ve kullanıcının bilgisayarında **kurulu olan ilk** yazı tipinde durur. Helvetica Windows'ta yoktur; liste orada bitiyorsa tarayıcı kendi varsayılanına düşer. Bu yüzden listenin sonuna her zaman `sans-serif` ya da `serif` gibi genel bir aile yazılır — hiçbir ad tutmazsa en azından doğru türde bir yazı tipi gelir. `!important` burada hiçbir işe yaramaz: sorun öncelik değil, yazı tipinin o makinede bulunmamasıdır."
    }
  ]
}
