{
  "baslik": "Mobil Uygulama Geliştirme — 6. Hafta · Vize Provası",
  "aciklama": "Liste ve detay ekranı + ilk altı haftanın genel tekrarı. Sorular tanım değil gerekçe soruyor.",
  "sorular": [
    {
      "soru": "Mobil uygulamanın veritabanına doğrudan bağlanmayıp araya bir API koymasının asıl gerekçesi nedir?",
      "secenekler": [
        "Telefonlar SQL sorgusu çalıştıramayacak kadar yavaştır.",
        "SQL Server mobil işletim sistemlerini desteklemez.",
        "Veritabanı aynı anda birden fazla kullanıcıya cevap veremez.",
        "Veritabanı parolası ve \"kim neyi yapabilir\" kuralı, kullanıcının elindeki bir uygulamada değil, denetleyebildiğimiz tek bir yerde dursun diye.",
        "API olmadan veri JSON biçimine çevrilemez."
      ],
      "dogru": "D",
      "aciklama": "Uygulama kullanıcının cihazındadır; içindeki her şey — bağlantı bilgisi dahil — incelenebilir. Araya API koyduğumuzda hem parola sunucuda kalır hem de yetki kuralı tek yerden uygulanır. Teknik olarak bir telefon veritabanına bağlanabilir; sorun yapabilmesi değil, yapmasının güvenli olmamasıdır."
    },
    {
      "soru": "Bir ürün listesini getiren uçta neden `GET` kullanılır da `POST` kullanılmaz?",
      "secenekler": [
        "`GET` sunucuda bir şey değiştirmediğini söyler; bu yüzden tekrarlanması güvenlidir ve ara katmanlar buna güvenebilir.",
        "`POST` istekleri `GET`'ten yavaş çalışır.",
        "`GET` daha fazla veri taşıyabilir.",
        "`POST` yalnızca HTML formları için tanımlanmıştır.",
        "`GET` otomatik olarak JSON döndürür, `POST` döndürmez."
      ],
      "dogru": "A",
      "aciklama": "Metodun seçimi hız değil **niyet** meselesidir. `GET` \"oku\" demektir; önbellekler, tarayıcılar ve ara katmanlar bu sözü dikkate alır. `POST` \"yeni bir şey oluştur\" demektir ve tekrarlanması güvenli değildir — iki kez gönderilirse iki kayıt oluşur."
    },
    {
      "soru": "Uygulama listeyi çekti; sunucu 200 döndü ve gövdede `[]` var. Ekranda ne gösterilmesi doğrudur?",
      "secenekler": [
        "\"Bir şeyler ters gitti, tekrar dene\" hata ekranı.",
        "Kullanıcıyı giriş ekranına yönlendirmek.",
        "Sonsuza kadar dönen bir yükleme göstergesi.",
        "404 sayfası — çünkü sonuç bulunamadı.",
        "\"Henüz kayıt yok\" diyen ve mümkünse bir çıkış yolu sunan boş durum ekranı."
      ],
      "dogru": "E",
      "aciklama": "200 + `[]` bir **hata değildir**: sorduğun yer var, içinde kayıt yok. Bu yüzden liste ekranının altı hâlinden biri ayrıca \"boş liste\"dir. Hata ekranı göstermek yalan olur; yükleme göstergesinde bırakmak ise kullanıcıyı bekletir. 404 \"sorduğun adres ya da kayıt yok\" demektir, bu durum o değil."
    },
    {
      "soru": "Database First yaklaşımında modeller nereden gelir?",
      "secenekler": [
        "Elle yazılan sınıflardan veritabanı üretilir.",
        "Önce kurulan veritabanından sınıflar üretilir.",
        "Swagger dosyasından üretilir.",
        "DTO sınıflarından türetilir.",
        "Her istekte sunucudan indirilir."
      ],
      "dogru": "B",
      "aciklama": "Belirleyici olan **yön**: Database First'te veritabanı önce vardır, sınıflar ondan üretilir. Tersi — sınıfları yazıp veritabanını onlardan üretmek — Code First'tür. 2. haftada SSMS'te tabloları kurup EF Core ile modelleri ürettik, yani Database First kullandık."
    },
    {
      "soru": "Token'ın içinde rol bilgisi zaten yazıyor. Sunucu neden her istekte rolü yeniden okuyup kontrol eder?",
      "secenekler": [
        "Token'ın içindeki bilgi şifreli olduğu için her seferinde çözülmesi gerekir.",
        "Rol bilgisi aslında token'da değil, çerezde durur.",
        "Sunucu imzayı doğrulayıp rolü token'dan kendisi okur; istemcinin \"ben Admin'im\" demesine güvenmez.",
        "Token her istekte yeniden üretildiği için rol değişebilir.",
        "EF Core her sorguda rol kontrolünü zorunlu kılar."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "Token'ın gövdesi **şifreli değil, imzalıdır**: herkes okuyabilir, kimse değiştiremez. Güvenlik \"istemci kendi rolünü söylemesin\" kuralından gelir. Sunucu imzayı doğrular, rolü kendisi okur ve kararı kendisi verir. Bu yüzden token'a sır yazılmaz — yalnızca doğruluğu imzayla korunan bilgi yazılır."
    },
    {
      "soru": "Bir uçta `[Authorize(Roles = \"Admin\")]` var. Personel rolündeki bir kullanıcı, süresi dolmamış geçerli token'ıyla bu uca istek atarsa ne döner ve uygulama ne yapmalı?",
      "secenekler": [
        "401 döner; token geçersiz sayıldığı için kullanıcı çıkışa zorlanmalı.",
        "200 döner; rol kısıtı yalnızca günlüğe uyarı yazar.",
        "404 döner; uç o rol için görünmez olur.",
        "403 döner; oturum bozulmadan açıklayıcı bir mesaj gösterilmeli.",
        "409 döner; rol çakışması olduğu için kullanıcı yeniden giriş yapmalı."
      ],
      "dogru": "D",
      "aciklama": "Token geçerli olduğu için kimlik sorunu yok; eksik olan **yetki** — bu tam olarak 403'ün tanımı. Burada çıkış yaptırmak yaygın ama zararlı bir hatadır: kullanıcı tekrar girer, rolü değişmediği için yine 403 alır ve sonsuz döngüye girer. 401 ise token yokken, bozukken veya süresi dolmuşken döner."
    },
    {
      "soru": "Flutter neden \"hybrid\" değil \"cross-platform\" sayılır?",
      "secenekler": [
        "Arayüzü bir web görünümü içinde göstermez; widget'ları kendi çizim katmanıyla çizer ve kod makine koduna derlenir.",
        "Yalnızca Android'i desteklediği için platformlar arası sayılır.",
        "JavaScript kullandığı için tarayıcıdan bağımsızdır.",
        "Her platform için ayrı kod yazdırdığı için native'e yakındır.",
        "Mağazaya girmediği, doğrudan tarayıcıdan çalıştığı için."
      ],
      "dogru": "A",
      "aciklama": "Hybrid uygulama arayüzünü bir **web görünümü** içinde gösterir. Flutter öyle yapmaz: ekrandaki her şeyi kendisi çizer ve kod makine koduna derlenir. \"Tek koddan birden çok platform\" çıkması onu cross-platform yapar; tarayıcıda çalışan ve mağazaya girmeyen seçenek ise PWA'dır."
    },
    {
      "soru": "Bir ekranda sunucudan gelen liste gösteriliyor ve kullanıcı kaydırdıkça satırlar değişiyor; ayrıca bir arama kutusu listeyi süzüyor. Bu ekranı tutan widget hangisi olmalı ve neden?",
      "secenekler": [
        "`StatelessWidget` — veri sunucudan geldiği için widget'ın kendi verisi yoktur.",
        "`StatelessWidget` — listeyi `ListView` zaten kendisi yönettiği için.",
        "`StatefulWidget` — ağ isteği atan her widget zorunlu olarak Stateful olmalıdır.",
        "`StatelessWidget` — Flutter'da ekranlar varsayılan olarak Stateless'tır.",
        "`StatefulWidget` — widget'ın kendi içinde zamanla değişen verisi (liste ve arama metni) vardır."
      ],
      "dogru": "E",
      "aciklama": "Ölçü tek soru: **bu widget kendi içinde değişiyor mu?** Burada hem gelen liste hem arama metni widget'ın içinde tutulup değişiyor, bu yüzden `StatefulWidget` ve `setState` gerekir. \"Ağ isteği atan her widget Stateful olmalı\" doğru sebep değil: isteği başka bir katman atıp sonucu dışarıdan verebilir — belirleyici olan değişen veriyi kimin tuttuğudur."
    },
    {
      "soru": "Flutter projesine dışarıdan bir paket eklemek için hangi dosya düzenlenir?",
      "secenekler": [
        "`main.dart`",
        "`pubspec.yaml`",
        "`AndroidManifest.xml`",
        "`analysis_options.yaml`",
        "`Info.plist`"
      ],
      "dogru": "B",
      "aciklama": "Paket bağımlılıkları `pubspec.yaml` içinde durur; `pub get` onları pub.dev'den indirir. `AndroidManifest.xml` ve `Info.plist` platform ayarları ve izin tanımları içindir — paket bir izin de istiyorsa o dosyalara da satır eklenir, ama paketin kendisi `pubspec.yaml`'a yazılır."
    },
    {
      "soru": "Her kullanıcı için ayrı bir salt üretmenin amacı nedir?",
      "secenekler": [
        "Hash'i gerektiğinde geri çözebilmek.",
        "Şifreyi kısaltıp veritabanında yer kazanmak.",
        "Aynı şifreyi kullanan iki kullanıcının hash'i bile farklı çıksın diye.",
        "Token'ın geçerlilik süresini uzatmak.",
        "Giriş işlemini hızlandırmak."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "Salt olmasaydı aynı şifrenin hash'i herkeste aynı olurdu: veritabanına bakan biri kimlerin aynı şifreyi kullandığını görür ve hazır hash tablolarıyla hepsini tek seferde kırardı. Salt hash'i **geri çözmeye yaramaz** — zaten amaç çözülememesidir. Gizli olması da gerekmez; hash'in yanında veritabanında saklanır."
    },
    {
      "soru": "Kayıt formu telefonda zaten doğrulanıyor. Sunucuda aynı kuralları tekrar yazmanın gerekçesi nedir?",
      "secenekler": [
        "Sunucu daha ayrıntılı hata mesajı yazabildiği için.",
        "Telefondaki doğrulama yavaş çalıştığı için.",
        "EF Core sunucu taraflı doğrulamayı zorunlu kıldığı için.",
        "İsteği atan şeyin senin uygulaman olması zorunlu değildir; sunucuya doğrudan da istek gönderilebilir.",
        "İki yerde doğrulamak hata mesajlarının Türkçe görünmesini sağlar."
      ],
      "dogru": "D",
      "aciklama": "İstemci doğrulaması bir **kolaylıktır**, güvenlik değil: amacı kullanıcıyı boş yere sunucuya göndermemek ve hatayı anında göstermek. Gerçek kural sunucuda durur, çünkü uca istek atan şey senin uygulaman olmak zorunda değildir — aynı uca Postman'den de istek atılabilir."
    },
    {
      "soru": "API geliştirme bilgisayarında çalışıyor, uygulama Android emülatöründe açık. Uygulamanın hangi adrese istek atması gerekir?",
      "secenekler": [
        "`10.0.2.2` — emülatörün gördüğü ana makine.",
        "`localhost` — emülatör de aynı bilgisayarda çalışıyor.",
        "`127.0.0.1` — her ortamda ana makineyi gösterir.",
        "Bilgisayarın genel internet IP'si.",
        "Emülatörden yerel bir API'ye hiçbir şekilde erişilemez."
      ],
      "dogru": "A",
      "aciklama": "Emülatör ayrı bir makine gibi davranır: onun `localhost`'u ve `127.0.0.1`'i **kendisidir**, API orada çalışmıyor. Ana makineye `10.0.2.2` ile ulaşılır. Gerçek cihazda ise bilgisayarın yerel ağ IP'si yazılır; düz HTTP kullanılıyorsa ayrıca cleartext ayarı gerekir."
    },
    {
      "soru": "Dış servisin API anahtarını Flutter kodundaki bir sabite yazmak neden güvenli değildir?",
      "secenekler": [
        "Flutter sabit metin saklamaya izin vermez.",
        "Anahtar çok uzun olduğu için uygulama boyutunu büyütür.",
        "Anahtarlar yalnızca HTTPS üzerinden çalışır.",
        "Sabitler derleme sırasında silinir ve çalışma anında bulunamaz.",
        "Uygulama dosyası kullanıcının cihazındadır; içindeki metinler dökülüp anahtar bulunabilir."
      ],
      "dogru": "E",
      "aciklama": "Mobil uygulama **gizli bilgi saklayamaz**: kurulan dosya kullanıcının elindedir, isteyen açıp içindeki metinleri döker. Çözüm vekil mimaridir — anahtar senin sunucunda durur, telefon yalnızca senin ucunu bilir. Ek faydası: kullanılan modeli değiştirmek için uygulamayı güncellemen gerekmez."
    },
    {
      "soru": "`image_picker` ile sistemin kamerası açılıp fotoğraf çekiliyor. Uygulamanın `CAMERA` iznine ihtiyacı var mıdır?",
      "secenekler": [
        "Vardır: fotoğraf uygulamaya geldiği için kamera kullanılmış sayılır.",
        "Çoğu durumda yoktur: kamerayı senin uygulaman değil, sistemin kamera uygulaması açar.",
        "Vardır: Android bütün donanım erişimlerinde bu izni ister.",
        "Yalnızca iOS'ta vardır; Android'de hiç gerekmez.",
        "Vardır, ama yalnızca fotoğraf galeriye kaydedilecekse."
      ],
      "dogru": "B",
      "aciklama": "İzin, fotoğrafı kimin aldığıyla değil **kameranın kimin elinde olduğuyla** ilgilidir. `image_picker` sistemin kamera uygulamasını açar; çeken odur ve sonucu sana verir. Uygulama kamerayı kendisi açıp canlı görüntü gösterecekse izin gerekir. Bu, dil modellerinin de en sık fazladan eklediği izindir."
    },
    {
      "soru": "Liste ekranı yazıldı, token doğru ve süresi dolmamış, adres doğru — ama her istek 401 dönüyor. İlk bakılacak yer neresidir?",
      "secenekler": [
        "Kullanıcının rolü; muhtemelen uçta rol kısıtı var.",
        "`jsonDecode` satırı; gövde yanlış çözülüyor olabilir.",
        "`Authorization` başlığının değeri; `Bearer` şeması yazılmamış ya da token `null` gelmiş olabilir.",
        "`ListView.builder`; satırlar üretilemediği için istek tekrarlanıyor olabilir.",
        "Emülatörün adres ayarı; `10.0.2.2` yerine `localhost` yazılmış olabilir."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "Başlığın değeri yalnızca token değil, **şema + token**'dır: `Bearer eyJ...`. `Bearer` yazmayı unutmak ya da depodan `null` okunmuş bir token göndermek, doğru token'la bile 401 getirir. Rol sorunu olsaydı 403 dönerdi; adres yanlış olsaydı durum kodu hiç gelmez, istek `try/catch`'e düşerdi."
    }
  ]
}
