{
  "baslik": "Mobil Uygulama Geliştirme — 2. Hafta",
  "aciklama": "JWT token, EF Core Database First, rol bazlı yetkilendirme ve CRUD",
  "sorular": [
    {
      "soru": "Database First yaklaşımında işlerin sırası nasıldır?",
      "secenekler": [
        "Önce C# sınıfları yazılır, migration ile veritabanı oluşturulur.",
        "Veritabanı ve sınıflar aynı anda, Visual Studio sihirbazıyla üretilir.",
        "Önce veritabanı SQL ile oluşturulur, sonra EF Core bu şemadan C# sınıflarını üretir.",
        "Sınıflar yazılır, veritabanı her istekte otomatik güncellenir.",
        "Veritabanı hiç kullanılmaz; veriler JSON dosyasında tutulur."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "Database First'te veritabanı şeması \"kaynak gerçek\"tir. Tablolar SSMS'te oluşturulur, ardından scaffold komutu şemayı okuyup entity sınıflarını ve DbContext'i üretir. Code First ise bunun tam tersidir."
    },
    {
      "soru": "Scaffold komutuna `--no-pluralize` eklemezsek `Kullanici` tablosu için üretilen DbSet adı ne olur?",
      "secenekler": [
        "Kullanicis",
        "Kullanici",
        "Kullanicilar",
        "KullaniciSet",
        "Kullanicilari"
      ],
      "dogru": "A",
      "aciklama": "EF Core, tablo adlarını Humanizer kütüphanesiyle İNGİLİZCE kurallara göre çoğullar. Türkçe çoğul üretmez: Kullanici → Kullanicis, Urun → Uruns. Bu yüzden controller'da _db.Kullanicilar yazanlar derleme hatası alır. --no-pluralize bayrağı adları tablo adlarıyla aynı bırakır."
    },
    {
      "soru": "Veritabanında şifreler neden düz metin yerine salt + hash olarak tutulur?",
      "secenekler": [
        "Şifreler böylece daha az yer kaplar.",
        "Böylece kullanıcı şifresini unuttuğunda sistem ona eski şifresini gösterebilir.",
        "Hash'lenmiş şifreler daha hızlı karşılaştırılır.",
        "SQL Server düz metin şifre saklanmasına izin vermez.",
        "Veritabanı sızsa bile şifrelerin kendisi ele geçmesin diye; hash tek yönlüdür, geri çevrilemez."
      ],
      "dogru": "E",
      "aciklama": "Hash tek yönlüdür: şifreden hash üretilir ama hash'ten şifre geri üretilemez. Giriş sırasında kullanıcının yazdığı şifre aynı salt ile tekrar hash'lenip kayıtlı hash ile karşılaştırılır. Salt ise her kullanıcıda farklıdır; aynı şifreyi kullanan iki kişinin hash'i böylece farklı olur."
    },
    {
      "soru": "JWT token hakkında aşağıdakilerden hangisi DOĞRUDUR?",
      "secenekler": [
        "Token şifrelidir, içeriğini yalnızca sunucu okuyabilir.",
        "Token imzalıdır; payload herkes tarafından okunabilir ama fark edilmeden değiştirilemez.",
        "Token veritabanında saklanır, her istekte oradan kontrol edilir.",
        "Token'ın içine kullanıcının şifresi de yazılır.",
        "Token süresizdir, bir kez alındı mı hep geçerlidir."
      ],
      "dogru": "B",
      "aciklama": "JWT gizlemez, imzalar. Payload Base64 ile kodlanmıştır ve jwt.io gibi araçlarla herkes okuyabilir. Güvenlik gizlilikten değil imzadan gelir: gizli anahtarı bilmeyen biri payload'ı değiştirip imzayı yeniden üretemez. Bu yüzden token içine şifre gibi gizli veriler yazılmaz."
    },
    {
      "soru": "Personel rolündeki bir kullanıcı, geçerli token'ıyla `POST /api/urunler` isteği gönderiyor. Hangi HTTP durum kodu döner?",
      "secenekler": [
        "400 Bad Request",
        "401 Unauthorized",
        "404 Not Found",
        "403 Forbidden",
        "500 Internal Server Error"
      ],
      "dogru": "D",
      "aciklama": "401 = \"seni tanımıyorum\" (token yok veya geçersiz). 403 = \"seni tanıyorum ama bu işleme iznin yok\". Burada token geçerli, yani kimlik doğrulandı; eksik olan yetkidir. [Authorize(Roles = \"Admin\")] olduğu için Personel 403 alır."
    },
    {
      "soru": "`Program.cs` içinde middleware sırası neden `UseAuthentication()` → `UseAuthorization()` şeklindedir?",
      "secenekler": [
        "Alfabetik sıra olduğu için; teknik bir zorunluluk yoktur.",
        "Önce \"bu kullanıcı kim?\" sorusu cevaplanmalı ki sonra \"bu işlemi yapabilir mi?\" sorulabilsin.",
        "Authorization daha yavaş çalıştığı için sona bırakılır.",
        "Swagger bu sırayı zorunlu kılar.",
        "İki satırın sırası fark etmez, ikisi de aynı işi yapar."
      ],
      "dogru": "B",
      "aciklama": "Authentication kimliği belirler (token'ı doğrular ve claim'leri User nesnesine yükler). Authorization ise o kimliğin yetkisini kontrol eder. Sıra ters olursa yetki kontrolü yapıldığında kullanıcı henüz tanınmamış olur ve geçerli token'a rağmen 401 alınır."
    },
    {
      "soru": "POST ve PUT işlemlerinde `Urun` entity'si yerine `UrunDto` kullanmanın temel sebebi nedir?",
      "secenekler": [
        "DTO kullanmak kodu daha hızlı çalıştırır.",
        "Entity'ler JSON'a dönüştürülemez, DTO'lar dönüştürülebilir.",
        "İstemcinin doldurmaması gereken alanları (örneğin UrunId) göndermesini engellemek ve API sözleşmesini veritabanı şemasından ayırmak için.",
        "Entity Framework entity'lerin controller'da kullanılmasını yasaklar.",
        "DTO kullanmak veritabanına daha az sorgu gitmesini sağlar."
      ],
      "dogru": "C",
      "aciklama": "Buna over-posting denir: istemci, entity'deki herhangi bir alanı doldurmaya çalışabilir. DTO yalnızca dışarıdan gelmesi gereken alanları içerir, bu yüzden \"urun.UrunId = 0;\" gibi temizleme satırlarına da gerek kalmaz. Ayrıca tabloyu değiştirdiğinizde API sözleşmeniz habersizce değişmez."
    },
    {
      "soru": "Bir controller action'ında \"isteği yapan kullanıcı kimdir?\" bilgisini nereden almak DOĞRUDUR?",
      "secenekler": [
        "İstek gövdesindeki kullaniciId alanından.",
        "Query string'deki ?kullaniciId= parametresinden.",
        "Request header'daki özel bir X-User-Id başlığından.",
        "Her istekte veritabanındaki son giriş yapan kullanıcıdan.",
        "Token'dan gelen User claim'lerinden (örneğin User.FindFirst(ClaimTypes.NameIdentifier))."
      ],
      "dogru": "E",
      "aciklama": "Kimlik bilgisi istemciden gelen hiçbir alandan okunmaz; istemci istediği değeri yazabilir. Doğru kaynak her zaman token'ın doğrulanmış claim'lerini taşıyan User nesnesidir. Aksi halde bir Personel, ?kullaniciId=1 yazarak Admin'in verisine ulaşabilir."
    },
    {
      "soru": "Kayıt endpoint'ine (`POST /api/auth/register`) daha önce kayıtlı bir e-posta gönderilirse hangi cevap en uygundur?",
      "secenekler": [
        "409 Conflict — istek geçerli ama mevcut kayıtla çakışıyor.",
        "200 OK — kullanıcı zaten var, işlem başarılı sayılır.",
        "401 Unauthorized — e-posta kullanılamaz.",
        "500 Internal Server Error — veritabanı hatası döndürülür.",
        "204 No Content — hiçbir şey yapılmaz."
      ],
      "dogru": "A",
      "aciklama": "409 Conflict tam olarak bu durum için vardır: istek biçimsel olarak geçerlidir, yetki de sorunsuzdur, ancak kaynağın mevcut durumuyla çakışmaktadır. Kontrolü kendimiz yapmasaydık veritabanındaki UNIQUE kısıtı devreye girip anlamsız bir 500 hatası dönerdi."
    },
    {
      "soru": "Sınıf ortamında `appsettings.json` içine yazdığımız JWT anahtarı için gerçek bir projede ne yapılmalıdır?",
      "secenekler": [
        "Aynı şekilde appsettings.json'da bırakılır, sorun yoktur.",
        "Anahtar kaldırılır, JWT imzasız kullanılır.",
        "Anahtar Base64 ile kodlanıp yine aynı dosyada tutulur.",
        "Secret Manager veya environment variable gibi kaynak koda girmeyen bir yerde tutulur.",
        "Anahtar veritabanında bir tabloda saklanır ve her istekte oradan okunur."
      ],
      "dogru": "D",
      "aciklama": "appsettings.json kaynak koduyla birlikte GitHub'a gider. JWT anahtarını bilen biri istediği rolü taşıyan geçerli token üretebilir. Geliştirme ortamında dotnet user-secrets, sunucuda environment variable veya bir secret yöneticisi kullanılır. Base64 kodlama şifreleme değildir, gizlilik sağlamaz."
    }
  ]
}
