Kullanıcı Kayıt ve Giriş
Üç haftadır parçaları ayrı ayrı öğrendik: veritabanı, API, mobil taraf. Bugün üçünü tek bir zincire bağlıyoruz. Ders bittiğinde telefonunda çalışan, kendi yazdığın API'ye kayıt olan, giriş yapan ve kapatıp açtığında seni hatırlayan gerçek bir uygulama olacak. Yeni kavram az; bu hafta kavramları birbirine bağlamayı öğreniyoruz.
1. Bu hafta ne yapıyoruz?
Bir kullanıcının uygulamaya kayıt olup giriş yapması, dışarıdan bakınca iki ekranlık basit bir iştir. İçeride ise üç ayrı program sırayla konuşur. Bu haftanın tamamı o konuşmayı anlamakla ilgili.
Ders sonunda elinde ne olacak?
MobilApiDersiDb — üzerine tek bir satır ekleyeceğiz.kayit ve zaten yazdığımız login.🔗 Kayıt düğmesine basınca ne oluyor?
Sekiz adımın üzerine sırayla bas. Her adımda hangi katmanın çalıştığını ve ne konuşulduğunu göreceksin. Bu zinciri aklında tutarsan haftanın geri kalanı yerine oturur.
| Bu derste öğreneceğin | Bu derste öğrenmeyeceğin |
|---|---|
| Kayıt ve giriş akışının uçtan uca nasıl kurulduğu | Gelişmiş durum yönetimi (Bloc, Riverpod) |
| Formu hem telefonda hem sunucuda doğrulamak | Şifremi unuttum / e-posta doğrulama (ileri hafta) |
| Token'ı cihazda saklamak ve oturumu sürdürmek | Google / Apple ile giriş |
| Hata kodlarını kullanıcıya anlamlı çevirmek | Tasarım, animasyon, tema |
2. Elimizde ne var?
Bu hafta sıfırdan başlamıyoruz. 2. haftada yazdığımız API projesini açıyoruz ve üzerine ekliyoruz. Elimizdekileri bir kez daha gözden geçirelim:
API tarafında hazır duran uçlar şunlar. Bu hafta listeye bir tane daha ekleyeceğiz:
| Uç | Ne yapar | Kim çağırabilir |
|---|---|---|
| POST api/auth/login | E-posta + şifre alır, token döner | Herkes |
| POST api/auth/register | Yeni personel oluşturur | Sadece Admin |
| GET api/auth/me | Token'ın sahibini söyler | Giriş yapmış herkes |
| GET api/urunler | Ürünleri listeler | Giriş yapmış herkes |
admin@ders.com / Admin123!personel@ders.com / Personel123!
dotnet run. Tarayıcıda Swagger açılmalı.
login ucunu dene, token alabiliyor musun? Alamıyorsan önce bunu çöz — bugünün tamamı bu API'nin üzerine kuruluyor. Projesi elinde olmayan arkadaşın yanındakiyle birlikte çalışsın.3. İki tür kayıt vardır
2. haftada bir kayıt ucu yazmıştık ama onun başında şu satır vardı:
[Authorize(Roles = "Admin")]
[HttpPost("register")]
public async Task<IActionResult> Register(RegisterDto dto)
Yani o uçla kullanıcı kendi kendine hesap açamaz; hesabı yönetici açar. Bu bir eksiklik değil, bilinçli bir karardır: şirket içi bir uygulamada istediğin kişi gelip kendine hesap oluşturamaz.
Bu hafta yazdığımız uygulama ise halka açık: kullanıcı mağazadan indirir ve kendi hesabını açar. İkisi aynı sistemde yan yana yaşayabilir — ve genelde yaşar.
| Yönetici hesap açar | Kullanıcı kendi açar | |
|---|---|---|
| Uç | POST api/auth/register | POST api/auth/kayit |
| Token gerekir mi? | Evet — Admin token'ı | Hayır, anonim |
| Rolü kim seçer? | Yönetici (istekte gönderir) | Sunucu sabitler → her zaman Uye |
| Nerede kullanılır? | Personel paneli, şirket içi | Mağazadan inen uygulama |
Neden rolü istemci seçemez?
Burası dersin en önemli güvenlik noktası. 2. haftadaki RegisterDto içinde bir YetkiId alanı var. Bu DTO'yu olduğu gibi anonim bir uca bağlarsan, isteği gönderen kişi kendi rolünü kendi seçer. Postman'den "yetkiId": 1 yazan herkes yönetici olur. Buna yetki yükseltme denir
ve gerçek dünyada en sık rastlanan güvenlik açıklarından biridir.
🔓 Rolü kim seçiyor?
Bir kayıt isteği gönderiyoruz. Soldaki uçta DTO'da YetkiId alanı var, sağdakinde yok. Aynı istek iki uçta farklı sonuç veriyor.
KayitDto'da bu yüzden YetkiId alanı hiç olmayacak.4. Veritabanına "Uye" rolünü ekleyelim
Kendi kaydolan kullanıcılar personelden ayrı bir rolde olmalı. SSMS'i aç, aşağıdaki scripti çalıştır. Tek satırlık bir ekleme — tablo yapısı değişmiyor.
USE MobilApiDersiDb;
GO
-- Kendi kaydolan kullanıcılar için yeni rol.
-- Aynı scripti iki kez çalıştırırsan hata almayasın diye önce kontrol ediyoruz.
IF NOT EXISTS (SELECT 1 FROM Yetki WHERE Ad = 'Uye')
BEGIN
INSERT INTO Yetki (Ad) VALUES ('Uye');
END
GO
-- Kontrol: üç rol de görünmeli.
SELECT * FROM Yetki;
GO
1 Admin, 2 Personel, 3 Uye.
Senin YetkiId numaraların farklı olabilir — önemli değil, çünkü kodda numarayı değil adı arayacağız.
Scaffold-DbContext komutunu tekrar çalıştırmana gerek yok.
Yeni bir sütun ya da tablo eklemiş olsaydık, o zaman gerekirdi.5. Şifre neden böyle saklanıyor?
2. haftada PasswordHelper sınıfını yazmıştık ama hazır salt ve hash değerleriyle çalışmıştık. Bugün ilk kez biz üreteceğiz; o yüzden ne yaptığımıza bakalım.
🧂 Salt ne işe yarıyor?
Aşağıda iki kullanıcı var ve ikisinin de şifresi aynı. Kutucuğu işaretleyip salt'larını eşitlersen ne olduğuna bak.
PasswordHelper içinde PBKDF2 kullanıyoruz: 100.000 tur döner, kasten yavaştır. Yavaşlık burada bir kusur değil özelliktir — saldırganın saniyede deneyebileceği şifre sayısını düşürür.// Kayıt sırasında kullanacağımız metot. // Geriye iki Base64 metin dönüyor; ikisi de Kullanici tablosunda saklanacak. public static (string Salt, string Hash) Uret(string sifre) // Giriş sırasında kullandığımız metot. public static bool Dogrula(string girilenSifre, string saltBase64, string hashBase64)
6. KayitDto — gelen veriyi karşılayan kapı
DTO istemciden gelen veriyi karşılayan sınıftır. İki işi var: hangi alanları kabul ettiğimizi söylemek ve kuralları yazmak.
using System.ComponentModel.DataAnnotations;
namespace MobilApiDersi.DTOs;
public class KayitDto
{
[Required(ErrorMessage = "Ad soyad zorunludur.")]
[StringLength(100, ErrorMessage = "Ad soyad en fazla 100 karakter olabilir.")]
public string AdSoyad { get; set; } = string.Empty;
[Required(ErrorMessage = "E-posta zorunludur.")]
[EmailAddress(ErrorMessage = "Geçerli bir e-posta giriniz.")]
[StringLength(150)]
public string Email { get; set; } = string.Empty;
[Required(ErrorMessage = "Şifre zorunludur.")]
[MinLength(6, ErrorMessage = "Şifre en az 6 karakter olmalıdır.")]
public string Sifre { get; set; } = string.Empty;
[Required(ErrorMessage = "Şifre tekrarı zorunludur.")]
[Compare(nameof(Sifre), ErrorMessage = "Şifreler eşleşmiyor.")]
public string SifreTekrar { get; set; } = string.Empty;
// DİKKAT: Burada YetkiId YOK.
// Rolü istemci değil, controller belirleyecek (3. bölüm).
}
Peki aynı kontrolü telefonda da yapacak mıyız?
Evet — ama farklı sebeple. İkisi de gerekli ve ikisinin görevi başka:
🧪 İstemci mi doğrulasın, sunucu mu?
Formu doldur ve gönder. Sonra kutucuğu işaretleyip telefondaki kontrolü kapat, aynı formu tekrar gönder. İkisinin farkını gör. (Kayıtlı e-posta denemek için admin@ders.com yaz.)
[ApiController] özniteliği sayesinde kurallara uymayan istek controller metodunun içine hiç girmez; ASP.NET Core otomatik olarak 400 döner. Bu yüzden metodun ilk satırında "alanlar dolu mu?" diye kontrol etmemize gerek yok.7. Kayıt ucunu yazalım
2. haftadaki AuthController'ı aç ve aşağıdaki metodu ekle. Mevcut Register metoduna dokunma — ikisi yan yana duracak.
// Kullanıcı kendi hesabını açıyor: token olmadan erişilebilmeli.
[AllowAnonymous]
[HttpPost("kayit")]
public async Task<IActionResult> Kayit(KayitDto dto)
{
// E-postayı küçük harfe çeviriyoruz ki
// "Ayse@ders.com" ile "ayse@ders.com" iki ayrı hesap olmasın.
string email = dto.Email.Trim().ToLowerInvariant();
// 1) Bu e-posta zaten alınmış mı?
bool emailKayitli = await _db.Kullanici.AnyAsync(x => x.Email == email);
if (emailKayitli)
{
// 409 Conflict: istek geçerli ama mevcut durumla çakışıyor.
return Conflict(new { mesaj = "Bu e-posta zaten kayıtlı." });
}
// 2) Üye rolünü veritabanından buluyoruz.
// Numarayı (3) koda gömmüyoruz; adını arıyoruz.
var uyeYetki = await _db.Yetki.FirstOrDefaultAsync(x => x.Ad == "Uye");
if (uyeYetki is null)
{
return StatusCode(500, new { mesaj = "Uye rolü tanımlı değil. 03_Uye_Rolu.sql çalıştırıldı mı?" });
}
// 3) Şifreden salt ve hash üretiyoruz. Düz şifre hiçbir yere yazılmıyor.
var (salt, hash) = PasswordHelper.Uret(dto.Sifre);
// 4) Yeni kullanıcı. Rolü İSTEMCİ DEĞİL, BİZ seçiyoruz.
var kullanici = new Kullanici
{
AdSoyad = dto.AdSoyad.Trim(),
Email = email,
SifreSalt = salt,
SifreHash = hash,
YetkiId = uyeYetki.YetkiId
};
_db.Kullanici.Add(kullanici);
await _db.SaveChangesAsync();
// 5) 201 Created. Şifre, salt ve hash cevabın içinde DÖNMÜYOR.
return StatusCode(201, new
{
kullanici.KullaniciId,
kullanici.AdSoyad,
kullanici.Email,
rol = uyeYetki.Ad
});
}
using MobilApiDersi.Models; — Kullanici sınıfını new ile oluşturabilmek için. 2. haftada register metodunu yazarken bunu zaten eklemiştin.
Neden kayıttan sonra token dönmüyoruz?
Dönebilirdik; bazı uygulamalar kayıt olur olmaz kullanıcıyı içeri alır. Biz almıyoruz, çünkü iki sebep var: giriş akışını ayrı görmek öğrenmeyi kolaylaştırıyor, ve gerçek uygulamalarda kayıttan sonra genellikle bir e-posta doğrulama adımı gelir. Kullanıcıyı giriş ekranına yollayıp "Kaydın oluşturuldu, şimdi giriş yap" demek yeterli.
Bu tek metot dört ayrı durum kodu döndürebiliyor. Hangisinin ne zaman döndüğünü bilmen gerekiyor, çünkü mobil tarafta her birine ayrı davranacağız:
| Durum | Kod | Ne zaman döner |
|---|---|---|
| Kayıt oluştu | 201 | Her şey yolunda |
| Form hatalı | 400 | Kurallara uymayan alan var — errors nesnesi döner |
| E-posta kayıtlı | 409 | Veritabanında aynı e-posta var |
| Uye rolü yok | 500 | 4. bölümdeki script çalıştırılmamış |
8. Giriş ve token
Giriş ucunu 2. haftada yazmıştık, değiştirmiyoruz. Hatırlayalım: kullanıcı e-posta ve şifresini gönderir, API şifreyi doğrular ve bir token üretip döner.
POST /api/auth/login
{
"email": "ayse@ders.com",
"sifre": "Sifre123!"
}
200 OK
{
"token": "eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJzdWIiOiI3Iiw...",
"kullanici": {
"kullaniciId": 7,
"adSoyad": "Ayşe Demir",
"email": "ayse@ders.com",
"rol": "Uye"
}
}
Token, bundan sonraki her korumalı istekte Authorization başlığında taşınır. Peki bu uzun metnin içinde ne var? Açıp bakalım — çünkü açmak için şifre gerekmiyor ve bu, bilmen gereken bir şey.
🔍 Token'ın içini açalım
Aşağıdaki kutuda örnek bir token var. "Çöz" düğmesine bas; üç parçasını ayrı ayrı göreceksin.
1. Token'ın içindeki bilgiler herkese açıktır — şifre, kredi kartı gibi şeyler token'a konmaz.
2. Token'ı değiştiremezsin: içeriği oynarsan imza tutmaz, API reddeder.
3. Token'ın bir son kullanma tarihi vardır (
exp). Süresi dolunca API 401 döner ve uygulama kullanıcıyı giriş ekranına götürmelidir.
Neden "e-posta yanlış" demiyoruz?
Giriş başarısız olduğunda API hep aynı cevabı veriyor: "E-posta veya şifre hatalı." Hangisinin yanlış olduğunu söylemiyoruz. Çünkü "bu e-posta kayıtlı değil" demek, saldırgana hangi e-postaların sistemde olduğunu öğretir. Kullanıcı listesini bu yolla çıkarmaya kullanıcı sayımı denir.
✗ Çok yardımsever
401 { "mesaj": "Bu e-posta kayıtlı değil." }
401 { "mesaj": "Şifre hatalı." }
Saldırgan e-posta listesini deneyerek kimlerin üye olduğunu öğrenir.
✓ Doğru davranış
401 { "mesaj": "E-posta veya şifre hatalı." }
İki durumda da aynı cevap. Dışarıdan bakan hiçbir şey öğrenemez.
9. "Ben kimim?" ucu
Bu uç da 2. haftadan hazır. Görevi basit: gelen token'ın içindeki claim'leri okuyup sahibini söylemek. Mobil tarafta iki işe yarayacak.
[Authorize]
[HttpGet("me")]
public IActionResult Ben()
{
// Token'ın içindeki claim'leri okuyoruz.
return Ok(new
{
kullaniciId = User.FindFirst(ClaimTypes.NameIdentifier)?.Value,
adSoyad = User.FindFirst(ClaimTypes.Name)?.Value,
email = User.FindFirst(ClaimTypes.Email)?.Value,
rol = User.FindFirst(ClaimTypes.Role)?.Value
});
}
me ucu tam olarak bunun için var.10. Swagger'da üçlü test
Flutter'a geçmeden önce API tarafının bittiğini kanıtlayalım. Projeyi çalıştır, Swagger'ı aç ve şu üç adımı sırayla yap. Üçü de çalışmadan mobil tarafa geçme — yoksa hatanın hangi tarafta olduğunu bulamazsın.
"rol": "Uye"."Bu e-posta zaten kayıtlı." Aynı kaydın iki kez oluşmadığını böyle kanıtlamış oluyorsun."rol": "Uye".login dene → 401. Şifreyi 3 karakter yazıp kayit dene → 400 ve errors nesnesi.errors nesnesinin nasıl göründüğünü şimdi görmen gerekiyor — ekran görüntüsünü al ya da bir kenara not et.{
"type": "https://tools.ietf.org/html/rfc9110#section-15.5.1",
"title": "One or more validation errors occurred.",
"status": 400,
"errors": {
"Sifre": [ "Şifre en az 6 karakter olmalıdır." ],
"SifreTekrar": [ "Şifreler eşleşmiyor." ]
}
}
"Sifre" anahtarı KayitDto.Sifre alanına denk gelir. 17. bölümde bu anahtarları Flutter'daki form alanlarıyla eşleştirip mesajı doğru alanın altına yazacağız.11. Flutter projesini kuralım
API tarafı bitti. Şimdi istemci. Uygulamayı bilgisayarında bir emülatörde ya da USB'yle bağladığın gerçek telefonda çalıştıracaksın. Terminali aç ve sırayla:
# 1) Proje oluştur flutter create ders_giris cd ders_giris # 2) İki paket ekle flutter pub add http flutter pub add flutter_secure_storage # 3) Emülatörde çalıştığını gör flutter run
| Paket | Ne işe yarıyor | Neden bu? |
|---|---|---|
http | API'ye istek atmak | Flutter ekibinin kendi paketi; 3. haftada tanıdık. |
flutter_secure_storage | Token'ı cihazda şifreli saklamak | Android'de Keystore, iOS'ta Keychain kullanır. 16. bölümde anlatılıyor. |
İnternet izni
Android'de bir uygulama izin istemeden internete çıkamaz. Ayrıca derste API'ye düz HTTP ile bağlanacağımız için bir ayar daha gerekiyor.
<manifest xmlns:android="http://schemas.android.com/apk/res/android">
<!-- İnternete çıkma izni: <application> etiketinin DIŞINDA olmalı -->
<uses-permission android:name="android.permission.INTERNET"/>
<application
android:label="ders_giris"
android:icon="@mipmap/ic_launcher"
android:usesCleartextTraffic="true">
<!-- ↑ Düz HTTP'ye izin verir. SADECE DERS ORTAMI İÇİN. -->
...
</application>
</manifest>
usesCleartextTraffic yayına çıkan uygulamada bulunmaz. Android 9'dan beri düz HTTP varsayılan olarak kapalıdır ve bunun iyi bir sebebi var: düz HTTP'de şifreler ağda açık gider. Derste kullanıyoruz çünkü kendi bilgisayarımızdaki geliştirme sertifikasına emülatör güvenmiyor. 13. haftada yayına hazırlanırken bu satırı sileceğiz.12. Adres meselesi: API nerede?
Bu bölüm dersin en çok zaman kaybettiren yeri. Sebebi kavramsal: API senin bilgisayarında çalışıyor, uygulama ise başka bir cihazda. "localhost" kelimesi ikisi için farklı şey demek.
🧭 Hangi adres nereden çalışır?
Ortamı ve adresi seç, ne olacağını gör. Derste hata aldığında buraya geri dön.
API'yi düz HTTP portunda dinletmek
Varsayılan ayarda proje hem HTTP hem HTTPS portu açar ve tarayıcıyı HTTPS'e yönlendirir. Emülatörden bağlanacağımız için HTTP portunu kullanacağız.
"http": {
"commandName": "Project",
"launchBrowser": true,
"launchUrl": "swagger",
"applicationUrl": "http://0.0.0.0:5000",
"environmentVariables": {
"ASPNETCORE_ENVIRONMENT": "Development"
}
}
0.0.0.0? localhost:5000 yazarsan API sadece kendi bilgisayarından gelen istekleri dinler; emülatör veya telefon bağlanamaz. 0.0.0.0 "bütün ağ arayüzlerinden dinle" demektir.
Çalıştırma:
dotnet run --launch-profile http — ya da Visual Studio'nun üst çubuğundaki profil listesinden http seç.
Adresi tek bir yere yazalım
Adres kodun içinde üç ayrı yerde geçerse, değiştirmen gerektiğinde üçünü de bulman gerekir. Tek dosyaya koyuyoruz:
class ApiSabit {
// Android emülatörü için:
static const String taban = 'http://10.0.2.2:5000';
// Gerçek telefon kullanıyorsan kendi bilgisayarının IP'sini yaz:
// static const String taban = 'http://192.168.1.25:5000';
//
// IP'yi öğrenmek için: Windows'ta ipconfig → IPv4 Address
// macOS'ta ifconfig | grep inet
static const String kayit = '/api/auth/kayit';
static const String giris = '/api/auth/login';
static const String ben = '/api/auth/me';
}
13. Projeyi düzenleyelim
Her şeyi main.dart içine yazmak ilk gün kolaydır, üçüncü gün cehennemdir. Dosyaları baştan ayıralım. Oluşturacağımız yapı:
http.post çağırmaz. Ekranın işi göstermek, servisin işi konuşmaktır. Bu ayrımı bozarsan, adres değiştiğinde ya da hata yönetimi değiştiğinde her ekranı tek tek düzeltmen gerekir.14. Modeller: JSON'dan Dart sınıfına
API bize JSON döner; Dart tarafında bu Map<String, dynamic> olur. Map ile çalışmak çalışır ama tehlikelidir: kullanici['adSoyd'] diye yanlış yazarsan derleyici uyarmaz, uygulama çalışma anında null verir. Sınıfa çevirirsek hatayı yazarken görürüz.
class Kullanici {
final int kullaniciId;
final String adSoyad;
final String email;
final String rol;
Kullanici({
required this.kullaniciId,
required this.adSoyad,
required this.email,
required this.rol,
});
// API'den gelen JSON'u Dart nesnesine çeviren yapıcı.
// Alan adları API'nin döndürdüğü adlarla BİREBİR aynı olmalı.
factory Kullanici.fromJson(Map<String, dynamic> json) {
return Kullanici(
// me ucu kullaniciId'yi metin olarak döndürüyor (claim'ler metindir),
// login ucu ise sayı olarak. İkisini de kaldıralım:
kullaniciId: int.tryParse('${json['kullaniciId']}') ?? 0,
adSoyad: json['adSoyad'] ?? '',
email: json['email'] ?? '',
rol: json['rol'] ?? '',
);
}
}
class GirisYaniti {
final String token;
final Kullanici kullanici;
GirisYaniti({required this.token, required this.kullanici});
factory GirisYaniti.fromJson(Map<String, dynamic> json) {
return GirisYaniti(
token: json['token'] ?? '',
kullanici: Kullanici.fromJson(json['kullanici']),
);
}
}
?? '' yazıyoruz? API bir alanı hiç göndermezse json['adSoyad'] değeri null olur. Dart'ta null bir String'e atanamaz ve uygulama çöker.
?? işleci "soldaki null ise sağdakini kullan" demektir.
adSoyad yerine fullName yazar) ve kod sessizce boş değer üretir.15. ApiIstemci: tek kapıdan konuşmak
Her ekranın kendi http.post çağrısını yazması yerine, bütün istekleri tek bir sınıftan geçiriyoruz. Böylece başlıklar, zaman aşımı ve hata çevirme tek yerde durur.
import 'dart:convert';
import 'dart:io';
import 'package:http/http.dart' as http;
import '../sabitler.dart';
/// API'den dönen her hatayı tek bir tipte topluyoruz.
/// Ekranlar sadece bu sınıfı tanır; http paketini tanımaz.
class ApiHatasi implements Exception {
final int durumKodu; // 0 = ağa hiç çıkamadık
final String mesaj; // kullanıcıya gösterilecek metin
final Map<String, String> alanHatalari; // 400 geldiğinde alan → mesaj
ApiHatasi(this.durumKodu, this.mesaj, {this.alanHatalari = const {}});
@override
String toString() => mesaj;
}
class ApiIstemci {
static const Duration _sure = Duration(seconds: 15);
Future<dynamic> gonder(
String metot,
String yol, {
Map<String, dynamic>? govde,
String? token,
}) async {
final adres = Uri.parse(ApiSabit.taban + yol);
final basliklar = <String, String>{'Content-Type': 'application/json'};
if (token != null) basliklar['Authorization'] = 'Bearer $token';
http.Response cevap;
try {
cevap = metot == 'GET'
? await http.get(adres, headers: basliklar).timeout(_sure)
: await http.post(adres, headers: basliklar, body: jsonEncode(govde)).timeout(_sure);
} on SocketException {
throw ApiHatasi(0, 'Sunucuya ulaşılamadı. API çalışıyor mu, adres doğru mu?');
} catch (_) {
throw ApiHatasi(0, 'Bağlantı kurulamadı. İnternetini ve API adresini kontrol et.');
}
// ÖNCE durum koduna bak, SONRA gövdeyi çöz.
// Tersini yaparsan hata sayfası döndüğünde FormatException alırsın.
final cozulen = cevap.body.isEmpty ? null : _coz(cevap.body);
if (cevap.statusCode >= 200 && cevap.statusCode < 300) return cozulen;
throw _hataYap(cevap.statusCode, cozulen);
}
dynamic _coz(String govde) {
try {
return jsonDecode(govde);
} catch (_) {
// Gövde JSON değilse (HTML hata sayfası gibi) boş geçiyoruz.
return null;
}
}
ApiHatasi _hataYap(int kod, dynamic govde) {
// 400: ASP.NET Core'un errors nesnesini alan → mesaj haritasına çeviriyoruz.
if (kod == 400 && govde is Map && govde['errors'] is Map) {
final harita = <String, String>{};
(govde['errors'] as Map).forEach((alan, mesajlar) {
if (mesajlar is List && mesajlar.isNotEmpty) {
harita[alan.toString()] = mesajlar.first.toString();
}
});
return ApiHatasi(400, 'Lütfen formdaki hataları düzelt.', alanHatalari: harita);
}
// Sunucunun kendi yazdığı mesaj varsa onu kullan (409, 500 vb.).
final sunucuMesaji = govde is Map ? govde['mesaj']?.toString() : null;
final hazir = switch (kod) {
401 => 'E-posta veya şifre hatalı.',
403 => 'Bu işlem için yetkin yok.',
404 => 'Adres bulunamadı. API yolunu kontrol et.',
500 => 'Sunucuda bir hata oluştu. Lütfen sonra tekrar dene.',
_ => 'Beklenmeyen bir hata oluştu ($kod).',
};
return ApiHatasi(kod, sunucuMesaji ?? hazir);
}
}
Future ve async ne demek?
Ağ isteği zaman alır; uygulama o sürede donmamalıdır. async/await ikilisi tam olarak bunu sağlar.
En kritik satır hangisi?
if (cevap.statusCode >= 200 ...) kontrolünün jsonDecode'dan önce gelmesi. 3. haftadaki hata sözlüğünü hatırla: FormatException: Unexpected character hatasının en sık sebebi, hata sayfası dönen bir cevabı JSON sanmaktır.
Hangi kod kullanıcıya ne der?
Durum kodunu ekrana olduğu gibi yazmak ("Hata: 401") kullanıcıya hiçbir şey anlatmaz. Her kodun kullanıcıya bir karşılığı ve sana bir görevi vardır.
📟 Durum kodundan ekran mesajına
Bir koda bas: solda kullanıcının göreceği ekran, sağda senin yapman gereken.
import '../modeller/kullanici.dart';
import '../sabitler.dart';
import 'api_istemci.dart';
import 'token_deposu.dart';
/// Ekranların konuştuğu tek sınıf.
/// "Kayıt ol", "giriş yap", "ben kimim", "çıkış yap" — hepsi burada.
class KimlikServisi {
final ApiIstemci _api = ApiIstemci();
final TokenDeposu _depo = TokenDeposu();
Future<void> kayitOl({
required String adSoyad,
required String email,
required String sifre,
required String sifreTekrar,
}) async {
await _api.gonder('POST', ApiSabit.kayit, govde: {
'adSoyad': adSoyad,
'email': email,
'sifre': sifre,
'sifreTekrar': sifreTekrar,
});
// Kayıttan sonra otomatik giriş yapmıyoruz (7. bölüm).
}
Future<Kullanici> girisYap(String email, String sifre) async {
final sonuc = await _api.gonder('POST', ApiSabit.giris, govde: {
'email': email,
'sifre': sifre,
});
final yanit = GirisYaniti.fromJson(sonuc);
await _depo.tokenYaz(yanit.token); // token'ı sakla
return yanit.kullanici;
}
/// Depodaki token hâlâ geçerli mi? Değilse null döner.
Future<Kullanici?> benKimim() async {
final token = await _depo.tokenOku();
if (token == null) return null;
try {
final sonuc = await _api.gonder('GET', ApiSabit.ben, token: token);
return Kullanici.fromJson(sonuc);
} on ApiHatasi catch (e) {
// 401 = token çürümüş. Depoyu temizleyip giriş ekranına yolluyoruz.
if (e.durumKodu == 401) await _depo.temizle();
return null;
}
}
Future<void> cikisYap() => _depo.temizle();
}
16. Token'ı cihazda saklamak
Giriş yaptıktan sonra token'ı sadece bellekte tutarsak, kullanıcı uygulamayı kapattığında oturum biter ve her açılışta şifre ister. Token'ı diske yazmamız gerekiyor. Sorun şu ki disk, uygulamanın özel alanı olsa bile mutlak güvenli değildir.
| Yöntem | Nasıl saklar | Ne için uygun |
|---|---|---|
shared_preferences | Düz metin — basit bir dosya | Tema seçimi, dil, "tanıtımı gördüm" bayrağı |
flutter_secure_storage | Şifreli — Android Keystore / iOS Keychain | Token, oturum anahtarı, hassas her şey |
import 'package:flutter_secure_storage/flutter_secure_storage.dart';
class TokenDeposu {
static const _anahtar = 'jwt_token';
static const _depo = FlutterSecureStorage();
Future<void> tokenYaz(String token) => _depo.write(key: _anahtar, value: token);
Future<String?> tokenOku() => _depo.read(key: _anahtar);
Future<void> temizle() => _depo.delete(key: _anahtar);
}
flutter_secure_storage Android'de en az API 23 ister. android/app/build.gradle.kts (veya .gradle) dosyasında minSdk değerini 23 yap. Hata mesajı şöyle görünür: uses-sdk:minSdkVersion 21 cannot be smaller than version 23.17. Kayıt ekranı
İlk ekranımız. Dört alan, bir düğme — ama içinde bu haftanın üç önemli davranışı var: form doğrulama, yükleniyor durumu ve sunucu hatalarını alanların altına basmak.
Ekran içeriği kullanıcı yazdıkça değiştiği için bu bir StatefulWidget olacak.
import 'package:flutter/material.dart';
import '../servisler/api_istemci.dart';
import '../servisler/kimlik_servisi.dart';
class KayitEkrani extends StatefulWidget {
const KayitEkrani({super.key});
@override
State<KayitEkrani> createState() => _KayitEkraniDurumu();
}
class _KayitEkraniDurumu extends State<KayitEkrani> {
final _formAnahtari = GlobalKey<FormState>();
final _adSoyad = TextEditingController();
final _email = TextEditingController();
final _sifre = TextEditingController();
final _sifreTekrar = TextEditingController();
final _servis = KimlikServisi();
bool _yukleniyor = false; // düğmeyi kilitlemek için
String? _genelHata; // 409, 500 gibi hatalar
Map<String, String> _alanHatalari = {}; // 400'den gelen alan hataları
@override
void dispose() {
// Controller'lar ekran kapanırken serbest bırakılmalı.
_adSoyad.dispose();
_email.dispose();
_sifre.dispose();
_sifreTekrar.dispose();
super.dispose();
}
Future<void> _kaydet() async {
// 1) Önce telefondaki kontroller. Geçmezse ağa hiç çıkmıyoruz.
if (!_formAnahtari.currentState!.validate()) return;
setState(() {
_yukleniyor = true;
_genelHata = null;
_alanHatalari = {};
});
try {
await _servis.kayitOl(
adSoyad: _adSoyad.text.trim(),
email: _email.text.trim(),
sifre: _sifre.text,
sifreTekrar: _sifreTekrar.text,
);
if (!mounted) return; // ekran kapanmışsa dokunma
ScaffoldMessenger.of(context).showSnackBar(
const SnackBar(content: Text('Kaydın oluşturuldu. Şimdi giriş yapabilirsin.')),
);
Navigator.pop(context); // giriş ekranına geri dön
} on ApiHatasi catch (e) {
if (!mounted) return;
setState(() {
_alanHatalari = e.alanHatalari; // 400 ise dolu gelir
_genelHata = e.alanHatalari.isEmpty ? e.mesaj : null;
});
// Sunucudan alan hatası geldiyse formu tekrar doğrulat ki altlarında görünsün.
if (_alanHatalari.isNotEmpty) _formAnahtari.currentState!.validate();
} finally {
if (mounted) setState(() => _yukleniyor = false);
}
}
@override
Widget build(BuildContext context) {
return Scaffold(
appBar: AppBar(title: const Text('Kayıt ol')),
body: SingleChildScrollView( // klavye açılınca taşma olmasın
padding: const EdgeInsets.all(20),
child: Form(
key: _formAnahtari,
child: Column(
crossAxisAlignment: CrossAxisAlignment.stretch,
children: [
if (_genelHata != null)
Container(
padding: const EdgeInsets.all(12),
margin: const EdgeInsets.only(bottom: 14),
decoration: BoxDecoration(
color: Colors.red.shade50,
borderRadius: BorderRadius.circular(10),
),
child: Text(_genelHata!, style: TextStyle(color: Colors.red.shade900)),
),
TextFormField(
controller: _adSoyad,
decoration: const InputDecoration(labelText: 'Ad Soyad'),
textInputAction: TextInputAction.next,
validator: (d) {
if (d == null || d.trim().isEmpty) return 'Ad soyad zorunludur.';
return _alanHatalari['AdSoyad']; // sunucudan gelen varsa onu göster
},
),
const SizedBox(height: 12),
TextFormField(
controller: _email,
decoration: const InputDecoration(labelText: 'E-posta'),
keyboardType: TextInputType.emailAddress, // klavye @ gösterir
textInputAction: TextInputAction.next,
validator: (d) {
if (d == null || d.trim().isEmpty) return 'E-posta zorunludur.';
if (!d.contains('@') || !d.contains('.')) return 'Geçerli bir e-posta giriniz.';
return _alanHatalari['Email'];
},
),
const SizedBox(height: 12),
TextFormField(
controller: _sifre,
decoration: const InputDecoration(labelText: 'Şifre'),
obscureText: true, // şifre noktalarla görünür
textInputAction: TextInputAction.next,
validator: (d) {
if (d == null || d.isEmpty) return 'Şifre zorunludur.';
if (d.length < 6) return 'Şifre en az 6 karakter olmalıdır.';
return _alanHatalari['Sifre'];
},
),
const SizedBox(height: 12),
TextFormField(
controller: _sifreTekrar,
decoration: const InputDecoration(labelText: 'Şifre (tekrar)'),
obscureText: true,
validator: (d) {
if (d != _sifre.text) return 'Şifreler eşleşmiyor.';
return _alanHatalari['SifreTekrar'];
},
),
const SizedBox(height: 22),
FilledButton(
// Yükleniyorken null veriyoruz: düğme kendiliğinden kilitlenir
// ve kullanıcı iki kez kayıt oluşturamaz.
onPressed: _yukleniyor ? null : _kaydet,
child: _yukleniyor
? const SizedBox(
height: 20, width: 20,
child: CircularProgressIndicator(strokeWidth: 2),
)
: const Text('Kayıt ol'),
),
],
),
),
),
);
}
}
Üç ayrıntı, üç sebep
onPressed değeri null olan düğme otomatik olarak soluklaşır ve basılamaz. Çift gönderimi böyle engelliyoruz.setState çağırmak hata verir.Sifre, Email… Büyük harfle. Flutter'daki değişken adıyla aynı olmak zorunda değil.SnackBar ile tek satır göstermek. Kullanıcı hangi alanı düzelteceğini bilemez. errors nesnesi sana hangi alan bilgisini zaten veriyor — kullan.18. Giriş ekranı
Kayıt ekranının küçük kardeşi: iki alan, bir düğme, bir de "Hesabın yok mu?" bağlantısı. Yapı aynı olduğu için sadece farklı olan kısımları veriyorum.
Future<void> _girisYap() async {
if (!_formAnahtari.currentState!.validate()) return;
setState(() { _yukleniyor = true; _hata = null; });
try {
final kullanici = await _servis.girisYap(_email.text.trim(), _sifre.text);
if (!mounted) return;
// pushReplacement: giriş ekranını yığından ÇIKARIR.
// Böylece kullanıcı ana ekranda geri tuşuna basınca girişe dönmez.
Navigator.pushReplacement(
context,
MaterialPageRoute(builder: (_) => AnaEkran(kullanici: kullanici)),
);
} on ApiHatasi catch (e) {
if (!mounted) return;
// 401 burada "e-posta veya şifre hatalı" demek.
setState(() => _hata = e.mesaj);
} finally {
if (mounted) setState(() => _yukleniyor = false);
}
}
TextButton(
onPressed: _yukleniyor
? null
: () => Navigator.push(
context,
MaterialPageRoute(builder: (_) => const KayitEkrani()),
),
child: const Text('Hesabın yok mu? Kayıt ol'),
),
push, girişte pushReplacement? Kayıt ekranından geri dönmek istiyoruz — kullanıcı vazgeçerse girişe dönsün. Ana ekrandan girişe dönmesini ise istemiyoruz. Yığın mantığı budur: push üstüne koyar, pushReplacement değiştirir.
E-posta veya şifre hatalı.
Ekranda dikkat edilecekler:
- Hata mesajı formun üstünde duruyor; hangi alanın yanlış olduğunu söylemiyoruz (8. bölüm).
- Şifre alanı noktalarla gösteriliyor —
obscureText: true. - İstek sürerken düğme kilitleniyor ve içinde dönen bir gösterge çıkıyor.
- Kayıt bağlantısı en altta; kullanıcı hesabı yoksa çıkmaza girmiyor.
19. Açılış, ana ekran ve çıkış
Son parça: uygulama açıldığında kullanıcıyı hangi ekrana götüreceğimize karar vermek. Karar tek bir soruya bakar: depoda geçerli bir token var mı?
🔄 Oturum nasıl sürüyor?
Düğmelere sırayla bas: Uygulamayı aç → Giriş yap → Uygulamayı kapat-aç. Sonra çıkış yapıp aynı sırayı tekrarla.
me ucuna sorarimport 'package:flutter/material.dart';
import '../modeller/kullanici.dart';
import '../servisler/kimlik_servisi.dart';
import 'ana_ekran.dart';
import 'giris_ekrani.dart';
class AcilisEkrani extends StatefulWidget {
const AcilisEkrani({super.key});
@override
State<AcilisEkrani> createState() => _AcilisEkraniDurumu();
}
class _AcilisEkraniDurumu extends State<AcilisEkrani> {
@override
void initState() {
super.initState();
// İsteği initState içinde BİR KEZ başlatıyoruz.
// build içine koyarsak her çizimde yeniden çalışır (3. haftadaki tuzak).
_karar();
}
Future<void> _karar() async {
final Kullanici? kullanici = await KimlikServisi().benKimim();
if (!mounted) return;
Navigator.pushReplacement(
context,
MaterialPageRoute(
builder: (_) => kullanici == null
? const GirisEkrani()
: AnaEkran(kullanici: kullanici),
),
);
}
@override
Widget build(BuildContext context) {
// Karar verilene kadar görünen kısa bekleme ekranı.
return const Scaffold(
body: Center(child: CircularProgressIndicator()),
);
}
}
import 'package:flutter/material.dart';
import '../modeller/kullanici.dart';
import '../servisler/kimlik_servisi.dart';
import 'giris_ekrani.dart';
class AnaEkran extends StatelessWidget {
final Kullanici kullanici;
const AnaEkran({super.key, required this.kullanici});
Future<void> _cikis(BuildContext context) async {
await KimlikServisi().cikisYap(); // token siliniyor
if (!context.mounted) return;
Navigator.pushReplacement(
context,
MaterialPageRoute(builder: (_) => const GirisEkrani()),
);
}
@override
Widget build(BuildContext context) {
return Scaffold(
appBar: AppBar(title: const Text('Ana ekran')),
body: Padding(
padding: const EdgeInsets.all(24),
child: Column(
crossAxisAlignment: CrossAxisAlignment.start,
children: [
Text('Hoş geldin, ${kullanici.adSoyad}',
style: Theme.of(context).textTheme.headlineSmall),
const SizedBox(height: 8),
Text(kullanici.email),
Chip(label: Text('Rol: ${kullanici.rol}')),
const Spacer(),
OutlinedButton.icon(
onPressed: () => _cikis(context),
icon: const Icon(Icons.logout),
label: const Text('Çıkış yap'),
),
],
),
),
);
}
}
import 'package:flutter/material.dart';
import 'ekranlar/acilis_ekrani.dart';
void main() => runApp(const DersGirisUygulamasi());
class DersGirisUygulamasi extends StatelessWidget {
const DersGirisUygulamasi({super.key});
@override
Widget build(BuildContext context) {
return MaterialApp(
title: 'Ders Giriş',
debugShowCheckedModeBanner: false,
theme: ThemeData(
colorSchemeSeed: const Color(0xFF2457D6),
useMaterial3: true,
inputDecorationTheme: const InputDecorationTheme(border: OutlineInputBorder()),
),
home: const AcilisEkrani(), // kararı açılış ekranı veriyor
);
}
}
20. Dil modeliyle geliştirmek
3. haftadaki kural değişmedi: model daktilo, yönetmen sensin. Bu haftanın farkı, modelin bilmediği bir şeyin olması — senin API'nin. Open-Meteo'yu model tanıyordu; MobilApiDersi'ni tanımıyor. O yüzden istemde API'nin sözleşmesini sen vereceksin.
Flutter ile bir kayıt ekranı yaz.
API sözleşmesi (BİREBİR bu, değiştirme):
POST http://10.0.2.2:5000/api/auth/kayit
İstek gövdesi: {"adSoyad":"...","email":"...","sifre":"...","sifreTekrar":"..."}
Başarılı: 201 {"kullaniciId":7,"adSoyad":"...","email":"...","rol":"Uye"}
E-posta kayıtlıysa: 409 {"mesaj":"Bu e-posta zaten kayıtlı."}
Form hatalıysa: 400 {"errors":{"Sifre":["Şifre en az 6 karakter olmalıdır."]}}
İstediklerim:
- Dosya yapısı: ekran dosyası sadece arayüz; istek atan kod ayrı bir servis
sınıfında olsun (lib/servisler/). Ekran http paketini doğrudan kullanmasın.
- Form doğrulama: Form + TextFormField + validator. Şifre en az 6 karakter,
iki şifre alanı eşit olmalı, e-posta biçimi kontrol edilsin.
- Üç durumu yönet: yükleniyor (düğme kilitli), hata, başarılı.
- 400 geldiğinde errors nesnesindeki mesajları İLGİLİ ALANIN ALTINA yaz.
Tek bir SnackBar ile gösterme.
- 409 geldiğinde sunucunun mesaj alanını göster.
- jsonDecode'dan ÖNCE statusCode kontrol et.
- Güncel Flutter ve null safety kullan. Ek paket ekleme, sadece http.
- Kod yorumları Türkçe olsun.
Geleni denetleme listesi
Modelin bu projede yanılacağı yerler
| Risk | Nasıl fark edersin | Önlem |
|---|---|---|
localhost yazmak | Connection refused | İstemde adresi açıkça yaz |
| Alan adlarını İngilizceye çevirmek | Ekranda boş ad, hata yok | Gerçek JSON'u isteme yapıştır |
| Kendi kullanıcı/token sistemini uydurmak | Kodda /api/users/signup gibi yollar | Uç adreslerini birebir ver |
Token'ı shared_preferences'a yazmak | pubspec'te o paket belirir | "secure storage kullan" de |
| 400'ü tek mesaja indirmek | Hangi alanın yanlış olduğu görünmez | İstemde "alanın altına yaz" de |
| Rolü istemciden göndermek | İstek gövdesinde yetkiId | Sunucu zaten yok sayar — ama sil |
SELECT * FROM Kullanici çalıştır ve kendi adını gör.21. Uygulamayı tamamla
Sıra sende. Hedef küçük ve net: kayıttan çıkışa kadar zincirin çalıştığını kendi telefonunda/emülatöründe görmek. Takıldığın yerde el kaldır.
dotnet run --launch-profile http. Tarayıcıdan http://localhost:5000/swagger açılıyor mu?flutter run ile uygulamayı aç. Boş da olsa bir ekran görmen gerekiyor.SELECT * FROM Kullanici çalıştır, kendi satırını gör. SifreHash sütununda düz şifren yazmıyor olmalı.Rol: Uye yazısını gör.Ders sonunda ekranda olması gerekenler
Ödev — gelecek haftaya
Kullanici tablosuna SonGirisTarihi DATETIME NULL sütunu ekle, login ucunda bu alanı DateTime.Now ile güncelle ve ana ekranda göster. (Bu ödev üç katmana da dokunuyor: SQL, API, Flutter. Yeni sütun eklediğin için bu sefer Scaffold-DbContext'i tekrar çalıştırman gerekecek.)22. Dördüncü haftanın zihinsel modeli
Bu sayfayı bitirdiğinde bunları yapabiliyor olmalısın
Takıldığın yerler
10.0.2.2, gerçek cihazda bilgisayarının IP'si. API'nin 0.0.0.0 üzerinde dinlediğinden de emin ol.http profilini kullan.AndroidManifest.xml içindeki usesCleartextTraffic satırı eksik (11. bölüm).flutter_secure_storage en az 23 ister. build.gradle dosyasında minSdk değerini yükselt (16. bölüm).SELECT * FROM Yetki ile kontrol et.ToLowerInvariant() kullan ya da ikisinde de kullanma — tutarlı ol.Gelecek hafta
Artık giriş yapmış bir kullanıcımız ve elimizde bir token var. 5. haftada bu token'ı işe koşuyoruz: 2. haftada yazdığımız korumalı api/urunler ucundan listeyi çekip ekrana basacağız, bir öğeye tıklayınca detay sayfasına geçeceğiz ve yükleniyor / hata / boş liste durumlarını düzgün yöneteceğiz. Bu haftanın ApiIstemci sınıfı aynen kalıyor — sadece Authorization başlığını her isteğe eklemeyi öğreneceğiz.