← Tüm haftalar
Mobil Uygulama Geliştirme
0%
Mobil Uygulama Geliştirme · 4. Hafta

Kullanıcı Kayıt ve Giriş

Üç haftadır parçaları ayrı ayrı öğrendik: veritabanı, API, mobil taraf. Bugün üçünü tek bir zincire bağlıyoruz. Ders bittiğinde telefonunda çalışan, kendi yazdığın API'ye kayıt olan, giriş yapan ve kapatıp açtığında seni hatırlayan gerçek bir uygulama olacak. Yeni kavram az; bu hafta kavramları birbirine bağlamayı öğreniyoruz.

SQL Server.NET 10 APIFlutter Kayıt / GirişSalt & HashJWT Form doğrulamaGüvenli depo401 / 409
Büyük resim

1. Bu hafta ne yapıyoruz?

⏱ 15 dk

Bir kullanıcının uygulamaya kayıt olup giriş yapması, dışarıdan bakınca iki ekranlık basit bir iştir. İçeride ise üç ayrı program sırayla konuşur. Bu haftanın tamamı o konuşmayı anlamakla ilgili.

1. HaftaAPI nedir
→
2. HaftaVeritabanı + JWT
→
3. HaftaFlutter ve Postman
→
4. HaftaÜçünü birleştirmek

Ders sonunda elinde ne olacak?

🗄️
Veritabanı2. haftadaki MobilApiDersiDb — üzerine tek bir satır ekleyeceğiz.
🌐
APIAynı proje. İki yeni uç: kayit ve zaten yazdığımız login.
📱
Flutter uygulamasıDört ekran: açılış, kayıt, giriş, ana ekran.

🔗 Kayıt düğmesine basınca ne oluyor?

Sekiz adımın üzerine sırayla bas. Her adımda hangi katmanın çalıştığını ve ne konuşulduğunu göreceksin. Bu zinciri aklında tutarsan haftanın geri kalanı yerine oturur.

📱
FlutterTelefondaki uygulama
🌐
.NET 10 APIKuralların yeri
🗄️
SQL ServerVerinin yeri
Bu derste öğreneceğinBu derste öğrenmeyeceğin
Kayıt ve giriş akışının uçtan uca nasıl kurulduğuGelişmiş durum yönetimi (Bloc, Riverpod)
Formu hem telefonda hem sunucuda doğrulamakŞifremi unuttum / e-posta doğrulama (ileri hafta)
Token'ı cihazda saklamak ve oturumu sürdürmekGoogle / Apple ile giriş
Hata kodlarını kullanıcıya anlamlı çevirmekTasarım, animasyon, tema
Bu hafta bol kod var, ama hepsini ezberlemen beklenmiyor. Kodların tamamı sayfada kopyalanabilir hâlde duruyor. Senden beklenen: hangi dosyanın ne işe yaradığını bilmek ve hata aldığında nereye bakacağını çıkarabilmek.
Hatırlatma

2. Elimizde ne var?

⏱ 10 dk

Bu hafta sıfırdan başlamıyoruz. 2. haftada yazdığımız API projesini açıyoruz ve üzerine ekliyoruz. Elimizdekileri bir kez daha gözden geçirelim:

MobilApiDersiDbSQL Server veritabanı — 2. haftada SSMS ile oluşturduk
├─ YetkiRol adları: Admin, Personel
├─ KullaniciAdSoyad, Email, SifreSalt, SifreHash, YetkiId
└─ UrunCRUD örneklerinde kullandığımız tablo

API tarafında hazır duran uçlar şunlar. Bu hafta listeye bir tane daha ekleyeceğiz:

UçNe yaparKim çağırabilir
POST api/auth/loginE-posta + şifre alır, token dönerHerkes
POST api/auth/registerYeni personel oluştururSadece Admin
GET api/auth/meToken'ın sahibini söylerGiriş yapmış herkes
GET api/urunlerÜrünleri listelerGiriş yapmış herkes
Hatırlatma zinciri: bu tablodaki her kavramın yanında bir işareti görürsen üzerine tıkla — kısa bir hatırlatma penceresi açılır. Sayfanın her yerinde var.
Hazır hesaplar admin@ders.com / Admin123!
personel@ders.com / Personel123!
Projeyi çalıştırmak Visual Studio'da F5, ya da terminalde dotnet run. Tarayıcıda Swagger açılmalı.
Derse başlamadan kontrol et: 2. haftanın API'si çalışıyor mu? Swagger'dan login ucunu dene, token alabiliyor musun? Alamıyorsan önce bunu çöz — bugünün tamamı bu API'nin üzerine kuruluyor. Projesi elinde olmayan arkadaşın yanındakiyle birlikte çalışsın.
Tasarım kararı

3. İki tür kayıt vardır

⏱ 20 dk

2. haftada bir kayıt ucu yazmıştık ama onun başında şu satır vardı:

2. haftadan — AuthController.cs
[Authorize(Roles = "Admin")]
[HttpPost("register")]
public async Task<IActionResult> Register(RegisterDto dto)

Yani o uçla kullanıcı kendi kendine hesap açamaz; hesabı yönetici açar. Bu bir eksiklik değil, bilinçli bir karardır: şirket içi bir uygulamada istediğin kişi gelip kendine hesap oluşturamaz.

Bu hafta yazdığımız uygulama ise halka açık: kullanıcı mağazadan indirir ve kendi hesabını açar. İkisi aynı sistemde yan yana yaşayabilir — ve genelde yaşar.

Yönetici hesap açarKullanıcı kendi açar
UçPOST api/auth/registerPOST api/auth/kayit
Token gerekir mi?Evet — Admin token'ıHayır, anonim
Rolü kim seçer?Yönetici (istekte gönderir)Sunucu sabitler → her zaman Uye
Nerede kullanılır?Personel paneli, şirket içiMağazadan inen uygulama

Neden rolü istemci seçemez?

Burası dersin en önemli güvenlik noktası. 2. haftadaki RegisterDto içinde bir YetkiId alanı var. Bu DTO'yu olduğu gibi anonim bir uca bağlarsan, isteği gönderen kişi kendi rolünü kendi seçer. Postman'den "yetkiId": 1 yazan herkes yönetici olur. Buna yetki yükseltme denir ve gerçek dünyada en sık rastlanan güvenlik açıklarından biridir.

🔓 Rolü kim seçiyor?

Bir kayıt isteği gönderiyoruz. Soldaki uçta DTO'da YetkiId alanı var, sağdakinde yok. Aynı istek iki uçta farklı sonuç veriyor.

Kural: Bir alanı istemci gönderiyorsa, o alana güvenemezsin. Rol, fiyat, indirim oranı, kullanıcı kimliği gibi değerleri her zaman sunucu belirler. Bu hafta yazacağımız KayitDto'da bu yüzden YetkiId alanı hiç olmayacak.
Veritabanı

4. Veritabanına "Uye" rolünü ekleyelim

⏱ 10 dk

Kendi kaydolan kullanıcılar personelden ayrı bir rolde olmalı. SSMS'i aç, aşağıdaki scripti çalıştır. Tek satırlık bir ekleme — tablo yapısı değişmiyor.

03_Uye_Rolu.sql
USE MobilApiDersiDb;
GO

-- Kendi kaydolan kullanıcılar için yeni rol.
-- Aynı scripti iki kez çalıştırırsan hata almayasın diye önce kontrol ediyoruz.
IF NOT EXISTS (SELECT 1 FROM Yetki WHERE Ad = 'Uye')
BEGIN
    INSERT INTO Yetki (Ad) VALUES ('Uye');
END
GO

-- Kontrol: üç rol de görünmeli.
SELECT * FROM Yetki;
GO
Çıktıda ne görmelisin? Üç satır: 1 Admin, 2 Personel, 3 Uye. Senin YetkiId numaraların farklı olabilir — önemli değil, çünkü kodda numarayı değil adı arayacağız.
Modelleri yeniden üretmene gerek yok. Tabloya satır eklemek şemayı değiştirmez; Scaffold-DbContext komutunu tekrar çalıştırmana gerek yok. Yeni bir sütun ya da tablo eklemiş olsaydık, o zaman gerekirdi.
Güvenlik

5. Şifre neden böyle saklanıyor?

⏱ 20 dk

2. haftada PasswordHelper sınıfını yazmıştık ama hazır salt ve hash değerleriyle çalışmıştık. Bugün ilk kez biz üreteceğiz; o yüzden ne yaptığımıza bakalım.

Şifre düz metin saklanmaz. Veritabanını ele geçiren biri bütün kullanıcıların şifresini okuyabilirdi — üstelik insanlar aynı şifreyi başka sitelerde de kullanıyor.
Hash geri döndürülemez. Şifreden hash üretilir, hash'ten şifre üretilemez. Giriş sırasında yazılan şifre tekrar hashlenir ve hash'ler karşılaştırılır.
Salt her kullanıcıda farklıdır. Rastgele bir metin şifrenin yanına eklenir. Böylece aynı şifreyi kullanan iki kişinin hash'i bile farklı çıkar.

🧂 Salt ne işe yarıyor?

Aşağıda iki kullanıcı var ve ikisinin de şifresi aynı. Kutucuğu işaretleyip salt'larını eşitlersen ne olduğuna bak.

Ayşe · salt
Ayşe · hash
Burak · salt
Burak · hash

Yukarıdaki hesaplama gerçek değil, gösterim içindir. Gerçek projede PasswordHelper içinde PBKDF2 kullanıyoruz: 100.000 tur döner, kasten yavaştır. Yavaşlık burada bir kusur değil özelliktir — saldırganın saniyede deneyebileceği şifre sayısını düşürür.
2. haftadan hatırlatma — Helpers/PasswordHelper.cs
// Kayıt sırasında kullanacağımız metot.
// Geriye iki Base64 metin dönüyor; ikisi de Kullanici tablosunda saklanacak.
public static (string Salt, string Hash) Uret(string sifre)

// Giriş sırasında kullandığımız metot.
public static bool Dogrula(string girilenSifre, string saltBase64, string hashBase64)
API

6. KayitDto — gelen veriyi karşılayan kapı

⏱ 25 dk

DTO istemciden gelen veriyi karşılayan sınıftır. İki işi var: hangi alanları kabul ettiğimizi söylemek ve kuralları yazmak.

DTOs/KayitDto.cs
using System.ComponentModel.DataAnnotations;

namespace MobilApiDersi.DTOs;

public class KayitDto
{
    [Required(ErrorMessage = "Ad soyad zorunludur.")]
    [StringLength(100, ErrorMessage = "Ad soyad en fazla 100 karakter olabilir.")]
    public string AdSoyad { get; set; } = string.Empty;

    [Required(ErrorMessage = "E-posta zorunludur.")]
    [EmailAddress(ErrorMessage = "Geçerli bir e-posta giriniz.")]
    [StringLength(150)]
    public string Email { get; set; } = string.Empty;

    [Required(ErrorMessage = "Şifre zorunludur.")]
    [MinLength(6, ErrorMessage = "Şifre en az 6 karakter olmalıdır.")]
    public string Sifre { get; set; } = string.Empty;

    [Required(ErrorMessage = "Şifre tekrarı zorunludur.")]
    [Compare(nameof(Sifre), ErrorMessage = "Şifreler eşleşmiyor.")]
    public string SifreTekrar { get; set; } = string.Empty;

    // DİKKAT: Burada YetkiId YOK.
    // Rolü istemci değil, controller belirleyecek (3. bölüm).
}
[Compare] iki alanın eşitliğini kontrol eder. Şifre tekrarını sadece telefonda kontrol etmek yetmez: isteği Postman'den atan biri formu hiç görmez.

Peki aynı kontrolü telefonda da yapacak mıyız?

Evet — ama farklı sebeple. İkisi de gerekli ve ikisinin görevi başka:

Telefondaki doğrulama → kolaylıkKullanıcı daha düğmeye basmadan hatayı görür. Ağa çıkmaz, beklemez. Silinebilir; uygulama yine çalışır, sadece kullanımı hantallaşır.
Sunucudaki doğrulama → güvenlikUygulamayı atlayıp doğrudan API'ye istek atan birine karşı tek savunma. Silinemez; silersen veritabanına çöp girer.

🧪 İstemci mi doğrulasın, sunucu mu?

Formu doldur ve gönder. Sonra kutucuğu işaretleyip telefondaki kontrolü kapat, aynı formu tekrar gönder. İkisinin farkını gör. (Kayıtlı e-posta denemek için admin@ders.com yaz.)

Not: [ApiController] özniteliği sayesinde kurallara uymayan istek controller metodunun içine hiç girmez; ASP.NET Core otomatik olarak 400 döner. Bu yüzden metodun ilk satırında "alanlar dolu mu?" diye kontrol etmemize gerek yok.
API

7. Kayıt ucunu yazalım

⏱ 25 dk

2. haftadaki AuthController'ı aç ve aşağıdaki metodu ekle. Mevcut Register metoduna dokunma — ikisi yan yana duracak.

Controllers/AuthController.cs — yeni action
// Kullanıcı kendi hesabını açıyor: token olmadan erişilebilmeli.
[AllowAnonymous]
[HttpPost("kayit")]
public async Task<IActionResult> Kayit(KayitDto dto)
{
    // E-postayı küçük harfe çeviriyoruz ki
    // "Ayse@ders.com" ile "ayse@ders.com" iki ayrı hesap olmasın.
    string email = dto.Email.Trim().ToLowerInvariant();

    // 1) Bu e-posta zaten alınmış mı?
    bool emailKayitli = await _db.Kullanici.AnyAsync(x => x.Email == email);
    if (emailKayitli)
    {
        // 409 Conflict: istek geçerli ama mevcut durumla çakışıyor.
        return Conflict(new { mesaj = "Bu e-posta zaten kayıtlı." });
    }

    // 2) Üye rolünü veritabanından buluyoruz.
    //    Numarayı (3) koda gömmüyoruz; adını arıyoruz.
    var uyeYetki = await _db.Yetki.FirstOrDefaultAsync(x => x.Ad == "Uye");
    if (uyeYetki is null)
    {
        return StatusCode(500, new { mesaj = "Uye rolü tanımlı değil. 03_Uye_Rolu.sql çalıştırıldı mı?" });
    }

    // 3) Şifreden salt ve hash üretiyoruz. Düz şifre hiçbir yere yazılmıyor.
    var (salt, hash) = PasswordHelper.Uret(dto.Sifre);

    // 4) Yeni kullanıcı. Rolü İSTEMCİ DEĞİL, BİZ seçiyoruz.
    var kullanici = new Kullanici
    {
        AdSoyad = dto.AdSoyad.Trim(),
        Email = email,
        SifreSalt = salt,
        SifreHash = hash,
        YetkiId = uyeYetki.YetkiId
    };

    _db.Kullanici.Add(kullanici);
    await _db.SaveChangesAsync();

    // 5) 201 Created. Şifre, salt ve hash cevabın içinde DÖNMÜYOR.
    return StatusCode(201, new
    {
        kullanici.KullaniciId,
        kullanici.AdSoyad,
        kullanici.Email,
        rol = uyeYetki.Ad
    });
}
Dosyanın en üstüne eklenecek using satırı: using MobilApiDersi.Models; — Kullanici sınıfını new ile oluşturabilmek için. 2. haftada register metodunu yazarken bunu zaten eklemiştin.

Neden kayıttan sonra token dönmüyoruz?

Dönebilirdik; bazı uygulamalar kayıt olur olmaz kullanıcıyı içeri alır. Biz almıyoruz, çünkü iki sebep var: giriş akışını ayrı görmek öğrenmeyi kolaylaştırıyor, ve gerçek uygulamalarda kayıttan sonra genellikle bir e-posta doğrulama adımı gelir. Kullanıcıyı giriş ekranına yollayıp "Kaydın oluşturuldu, şimdi giriş yap" demek yeterli.

Bu tek metot dört ayrı durum kodu döndürebiliyor. Hangisinin ne zaman döndüğünü bilmen gerekiyor, çünkü mobil tarafta her birine ayrı davranacağız:

DurumKodNe zaman döner
Kayıt oluştu201Her şey yolunda
Form hatalı400Kurallara uymayan alan var — errors nesnesi döner
E-posta kayıtlı409Veritabanında aynı e-posta var
Uye rolü yok5004. bölümdeki script çalıştırılmamış
API

8. Giriş ve token

⏱ 20 dk

Giriş ucunu 2. haftada yazmıştık, değiştirmiyoruz. Hatırlayalım: kullanıcı e-posta ve şifresini gönderir, API şifreyi doğrular ve bir token üretip döner.

Giriş isteği ve cevabı
POST /api/auth/login
{
  "email": "ayse@ders.com",
  "sifre": "Sifre123!"
}

200 OK
{
  "token": "eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJzdWIiOiI3Iiw...",
  "kullanici": {
    "kullaniciId": 7,
    "adSoyad": "Ayşe Demir",
    "email": "ayse@ders.com",
    "rol": "Uye"
  }
}

Token, bundan sonraki her korumalı istekte Authorization başlığında taşınır. Peki bu uzun metnin içinde ne var? Açıp bakalım — çünkü açmak için şifre gerekmiyor ve bu, bilmen gereken bir şey.

🔍 Token'ın içini açalım

Aşağıdaki kutuda örnek bir token var. "Çöz" düğmesine bas; üç parçasını ayrı ayrı göreceksin.

Buradan çıkacak üç sonuç:
1. Token'ın içindeki bilgiler herkese açıktır — şifre, kredi kartı gibi şeyler token'a konmaz.
2. Token'ı değiştiremezsin: içeriği oynarsan imza tutmaz, API reddeder.
3. Token'ın bir son kullanma tarihi vardır (exp). Süresi dolunca API 401 döner ve uygulama kullanıcıyı giriş ekranına götürmelidir.

Neden "e-posta yanlış" demiyoruz?

Giriş başarısız olduğunda API hep aynı cevabı veriyor: "E-posta veya şifre hatalı." Hangisinin yanlış olduğunu söylemiyoruz. Çünkü "bu e-posta kayıtlı değil" demek, saldırgana hangi e-postaların sistemde olduğunu öğretir. Kullanıcı listesini bu yolla çıkarmaya kullanıcı sayımı denir.

✗ Çok yardımsever

401 { "mesaj": "Bu e-posta kayıtlı değil." }
401 { "mesaj": "Şifre hatalı." }

Saldırgan e-posta listesini deneyerek kimlerin üye olduğunu öğrenir.

✓ Doğru davranış

401 { "mesaj": "E-posta veya şifre hatalı." }

İki durumda da aynı cevap. Dışarıdan bakan hiçbir şey öğrenemez.

Ama kayıt ucunda 409 dönüyoruz, o da aynı bilgiyi vermiyor mu? Haklı bir soru. Veriyor — ve bu bilinçli bir ödünleşmedir: kullanıcıya "bu e-posta zaten kayıtlı" demezsen kaydı neden olmadığını anlamaz. Büyük sistemler bunu "kayıt e-postası gönderdik" diyerek çözer. Bizim ölçeğimizde 409 yeterli; ama neden ödün verdiğini bilerek yap.
API

9. "Ben kimim?" ucu

⏱ 10 dk

Bu uç da 2. haftadan hazır. Görevi basit: gelen token'ın içindeki claim'leri okuyup sahibini söylemek. Mobil tarafta iki işe yarayacak.

2. haftadan — AuthController.cs
[Authorize]
[HttpGet("me")]
public IActionResult Ben()
{
    // Token'ın içindeki claim'leri okuyoruz.
    return Ok(new
    {
        kullaniciId = User.FindFirst(ClaimTypes.NameIdentifier)?.Value,
        adSoyad     = User.FindFirst(ClaimTypes.Name)?.Value,
        email       = User.FindFirst(ClaimTypes.Email)?.Value,
        rol         = User.FindFirst(ClaimTypes.Role)?.Value
    });
}
1. Ana ekranı doldurmak"Hoş geldin, Ayşe Demir" yazısındaki ad buradan gelir.
2. Token hâlâ geçerli mi?Uygulama açılışında depodaki token'la bu ucu çağırırız. 200 gelirse oturum sürüyor, 401 gelirse token çürümüş demektir.
Dikkat: depoda token olması oturumun geçerli olduğunu kanıtlamaz. Token'ın süresi dolmuş olabilir. Kanıtlamanın tek yolu API'ye sormaktır — me ucu tam olarak bunun için var.
Laboratuvar

10. Swagger'da üçlü test

⏱ 15 dk

Flutter'a geçmeden önce API tarafının bittiğini kanıtlayalım. Projeyi çalıştır, Swagger'ı aç ve şu üç adımı sırayla yap. Üçü de çalışmadan mobil tarafa geçme — yoksa hatanın hangi tarafta olduğunu bulamazsın.

Kayıt ol. POST /api/auth/kayit → Try it out. Gövdeye kendi bilgilerini yaz (şifre en az 6 karakter, iki şifre alanı aynı olsun). Beklenen: 201 ve dönen JSON'da "rol": "Uye".
Aynı kaydı tekrar gönder. Beklenen: 409 ve "Bu e-posta zaten kayıtlı." Aynı kaydın iki kez oluşmadığını böyle kanıtlamış oluyorsun.
Giriş yap. POST /api/auth/login → az önce kaydolduğun e-posta ve şifre. Beklenen: 200 ve bir token. Token'ı kopyala.
Authorize kutusuna yapıştır. Sağ üstteki 🔒 düğmesi → token'ı yapıştır → Authorize → Close. "Bearer" yazma, Swagger önekini kendisi ekliyor.
Kendini sor. GET /api/auth/me → Beklenen: 200 ve kendi adın, "rol": "Uye".
Kasten hata yap. Şifreyi yanlış yazıp tekrar login dene → 401. Şifreyi 3 karakter yazıp kayit dene → 400 ve errors nesnesi.
Son adımı atlama. Birazdan Flutter tarafında bu hata gövdelerini ekrana basacağız. 400 cevabının içinde errors nesnesinin nasıl göründüğünü şimdi görmen gerekiyor — ekran görüntüsünü al ya da bir kenara not et.
400 cevabının gövdesi — buna alışman gerekiyor
{
  "type": "https://tools.ietf.org/html/rfc9110#section-15.5.1",
  "title": "One or more validation errors occurred.",
  "status": 400,
  "errors": {
    "Sifre": [ "Şifre en az 6 karakter olmalıdır." ],
    "SifreTekrar": [ "Şifreler eşleşmiyor." ]
  }
}
Anahtarlar alan adlarıdır. Yukarıdaki yapı bir JSON nesnesidir: "Sifre" anahtarı KayitDto.Sifre alanına denk gelir. 17. bölümde bu anahtarları Flutter'daki form alanlarıyla eşleştirip mesajı doğru alanın altına yazacağız.
Flutter

11. Flutter projesini kuralım

⏱ 20 dk

API tarafı bitti. Şimdi istemci. Uygulamayı bilgisayarında bir emülatörde ya da USB'yle bağladığın gerçek telefonda çalıştıracaksın. Terminali aç ve sırayla:

Terminal
# 1) Proje oluştur
flutter create ders_giris
cd ders_giris

# 2) İki paket ekle
flutter pub add http
flutter pub add flutter_secure_storage

# 3) Emülatörde çalıştığını gör
flutter run
PaketNe işe yarıyorNeden bu?
httpAPI'ye istek atmakFlutter ekibinin kendi paketi; 3. haftada tanıdık.
flutter_secure_storageToken'ı cihazda şifreli saklamakAndroid'de Keystore, iOS'ta Keychain kullanır. 16. bölümde anlatılıyor.

İnternet izni

Android'de bir uygulama izin istemeden internete çıkamaz. Ayrıca derste API'ye düz HTTP ile bağlanacağımız için bir ayar daha gerekiyor.

android/app/src/main/AndroidManifest.xml
<manifest xmlns:android="http://schemas.android.com/apk/res/android">

    <!-- İnternete çıkma izni: <application> etiketinin DIŞINDA olmalı -->
    <uses-permission android:name="android.permission.INTERNET"/>

    <application
        android:label="ders_giris"
        android:icon="@mipmap/ic_launcher"
        android:usesCleartextTraffic="true">
        <!--  ↑ Düz HTTP'ye izin verir. SADECE DERS ORTAMI İÇİN.  -->
        ...
    </application>
</manifest>
usesCleartextTraffic yayına çıkan uygulamada bulunmaz. Android 9'dan beri düz HTTP varsayılan olarak kapalıdır ve bunun iyi bir sebebi var: düz HTTP'de şifreler ağda açık gider. Derste kullanıyoruz çünkü kendi bilgisayarımızdaki geliştirme sertifikasına emülatör güvenmiyor. 13. haftada yayına hazırlanırken bu satırı sileceğiz.
En çok takılınan yer

12. Adres meselesi: API nerede?

⏱ 20 dk

Bu bölüm dersin en çok zaman kaybettiren yeri. Sebebi kavramsal: API senin bilgisayarında çalışıyor, uygulama ise başka bir cihazda. "localhost" kelimesi ikisi için farklı şey demek.

"localhost" kimin için ne demek?
Bilgisayarın
localhost = kendisi ✔ API burada
Emülatör
localhost = emülatörün kendisi→10.0.2.2 = bilgisayarın
Gerçek telefon
localhost = telefonun kendisi→192.168.x.x = bilgisayarın

🧭 Hangi adres nereden çalışır?

Ortamı ve adresi seç, ne olacağını gör. Derste hata aldığında buraya geri dön.

API'yi düz HTTP portunda dinletmek

Varsayılan ayarda proje hem HTTP hem HTTPS portu açar ve tarayıcıyı HTTPS'e yönlendirir. Emülatörden bağlanacağımız için HTTP portunu kullanacağız.

Properties/launchSettings.json — http profili
"http": {
  "commandName": "Project",
  "launchBrowser": true,
  "launchUrl": "swagger",
  "applicationUrl": "http://0.0.0.0:5000",
  "environmentVariables": {
    "ASPNETCORE_ENVIRONMENT": "Development"
  }
}
Neden 0.0.0.0? localhost:5000 yazarsan API sadece kendi bilgisayarından gelen istekleri dinler; emülatör veya telefon bağlanamaz. 0.0.0.0 "bütün ağ arayüzlerinden dinle" demektir.

Çalıştırma: dotnet run --launch-profile http — ya da Visual Studio'nun üst çubuğundaki profil listesinden http seç.

Adresi tek bir yere yazalım

Adres kodun içinde üç ayrı yerde geçerse, değiştirmen gerektiğinde üçünü de bulman gerekir. Tek dosyaya koyuyoruz:

lib/sabitler.dart
class ApiSabit {
  // Android emülatörü için:
  static const String taban = 'http://10.0.2.2:5000';

  // Gerçek telefon kullanıyorsan kendi bilgisayarının IP'sini yaz:
  // static const String taban = 'http://192.168.1.25:5000';
  //
  // IP'yi öğrenmek için: Windows'ta  ipconfig  → IPv4 Address
  //                      macOS'ta    ifconfig | grep inet

  static const String kayit = '/api/auth/kayit';
  static const String giris = '/api/auth/login';
  static const String ben   = '/api/auth/me';
}
Güvenlik duvarı uyarısı: gerçek telefonla bağlanırken Windows Defender ilk seferde "bu uygulamanın ağa erişmesine izin verilsin mi?" diye sorabilir. Özel ağ için izin ver. İzin vermezsen istek sessizce zaman aşımına uğrar ve hatanın sebebini bulmak zor olur.
Flutter

13. Projeyi düzenleyelim

⏱ 10 dk

Her şeyi main.dart içine yazmak ilk gün kolaydır, üçüncü gün cehennemdir. Dosyaları baştan ayıralım. Oluşturacağımız yapı:

lib/
├─ main.dartUygulamanın başlangıcı, tema ve ilk ekran
├─ sabitler.dartAPI adresi ve uç yolları (12. bölüm)
├─ modeller/JSON ↔ Dart sınıfı dönüşümü
│ └─ kullanici.dartKullanici ve GirisYaniti sınıfları
├─ servisler/Dış dünyayla konuşan kod
│ ├─ api_istemci.dartTek yerden HTTP isteği + hata çevirme
│ ├─ token_deposu.dartToken'ı cihazda saklama
│ └─ kimlik_servisi.dartkayitOl / girisYap / benKimim / cikisYap
└─ ekranlar/Kullanıcının gördüğü her şey
├─ acilis_ekrani.dartToken var mı diye bakar, yönlendirir
├─ kayit_ekrani.dartKayıt formu
├─ giris_ekrani.dartGiriş formu
└─ ana_ekran.dart"Hoş geldin" + çıkış düğmesi
Kural: Ekran dosyaları asla doğrudan http.post çağırmaz. Ekranın işi göstermek, servisin işi konuşmaktır. Bu ayrımı bozarsan, adres değiştiğinde ya da hata yönetimi değiştiğinde her ekranı tek tek düzeltmen gerekir.
Dil modeline kod yazdırırken bu yapıyı istemde belirt. Yoksa model her şeyi tek dosyada üretir — çalışır, ama bir hafta sonra içinden çıkamazsın.
Flutter

14. Modeller: JSON'dan Dart sınıfına

⏱ 15 dk

API bize JSON döner; Dart tarafında bu Map<String, dynamic> olur. Map ile çalışmak çalışır ama tehlikelidir: kullanici['adSoyd'] diye yanlış yazarsan derleyici uyarmaz, uygulama çalışma anında null verir. Sınıfa çevirirsek hatayı yazarken görürüz.

lib/modeller/kullanici.dart
class Kullanici {
  final int kullaniciId;
  final String adSoyad;
  final String email;
  final String rol;

  Kullanici({
    required this.kullaniciId,
    required this.adSoyad,
    required this.email,
    required this.rol,
  });

  // API'den gelen JSON'u Dart nesnesine çeviren yapıcı.
  // Alan adları API'nin döndürdüğü adlarla BİREBİR aynı olmalı.
  factory Kullanici.fromJson(Map<String, dynamic> json) {
    return Kullanici(
      // me ucu kullaniciId'yi metin olarak döndürüyor (claim'ler metindir),
      // login ucu ise sayı olarak. İkisini de kaldıralım:
      kullaniciId: int.tryParse('${json['kullaniciId']}') ?? 0,
      adSoyad: json['adSoyad'] ?? '',
      email: json['email'] ?? '',
      rol: json['rol'] ?? '',
    );
  }
}

class GirisYaniti {
  final String token;
  final Kullanici kullanici;

  GirisYaniti({required this.token, required this.kullanici});

  factory GirisYaniti.fromJson(Map<String, dynamic> json) {
    return GirisYaniti(
      token: json['token'] ?? '',
      kullanici: Kullanici.fromJson(json['kullanici']),
    );
  }
}
Neden ?? '' yazıyoruz? API bir alanı hiç göndermezse json['adSoyad'] değeri null olur. Dart'ta null bir String'e atanamaz ve uygulama çöker. ?? işleci "soldaki null ise sağdakini kullan" demektir.
3. haftadan hatırla: API'nin gerçekte ne döndürdüğünü görmeden model yazma. Swagger'daki cevabı aç, alan adlarını oradan oku. Dil modeli bu noktada sık yanılır: Türkçe alan adlarını İngilizceye çevirmeye çalışır (adSoyad yerine fullName yazar) ve kod sessizce boş değer üretir.
Flutter

15. ApiIstemci: tek kapıdan konuşmak

⏱ 25 dk

Her ekranın kendi http.post çağrısını yazması yerine, bütün istekleri tek bir sınıftan geçiriyoruz. Böylece başlıklar, zaman aşımı ve hata çevirme tek yerde durur.

lib/servisler/api_istemci.dart
import 'dart:convert';
import 'dart:io';
import 'package:http/http.dart' as http;
import '../sabitler.dart';

/// API'den dönen her hatayı tek bir tipte topluyoruz.
/// Ekranlar sadece bu sınıfı tanır; http paketini tanımaz.
class ApiHatasi implements Exception {
  final int durumKodu;              // 0 = ağa hiç çıkamadık
  final String mesaj;               // kullanıcıya gösterilecek metin
  final Map<String, String> alanHatalari;  // 400 geldiğinde alan → mesaj

  ApiHatasi(this.durumKodu, this.mesaj, {this.alanHatalari = const {}});

  @override
  String toString() => mesaj;
}

class ApiIstemci {
  static const Duration _sure = Duration(seconds: 15);

  Future<dynamic> gonder(
    String metot,
    String yol, {
    Map<String, dynamic>? govde,
    String? token,
  }) async {
    final adres = Uri.parse(ApiSabit.taban + yol);

    final basliklar = <String, String>{'Content-Type': 'application/json'};
    if (token != null) basliklar['Authorization'] = 'Bearer $token';

    http.Response cevap;
    try {
      cevap = metot == 'GET'
          ? await http.get(adres, headers: basliklar).timeout(_sure)
          : await http.post(adres, headers: basliklar, body: jsonEncode(govde)).timeout(_sure);
    } on SocketException {
      throw ApiHatasi(0, 'Sunucuya ulaşılamadı. API çalışıyor mu, adres doğru mu?');
    } catch (_) {
      throw ApiHatasi(0, 'Bağlantı kurulamadı. İnternetini ve API adresini kontrol et.');
    }

    // ÖNCE durum koduna bak, SONRA gövdeyi çöz.
    // Tersini yaparsan hata sayfası döndüğünde FormatException alırsın.
    final cozulen = cevap.body.isEmpty ? null : _coz(cevap.body);

    if (cevap.statusCode >= 200 && cevap.statusCode < 300) return cozulen;

    throw _hataYap(cevap.statusCode, cozulen);
  }

  dynamic _coz(String govde) {
    try {
      return jsonDecode(govde);
    } catch (_) {
      // Gövde JSON değilse (HTML hata sayfası gibi) boş geçiyoruz.
      return null;
    }
  }

  ApiHatasi _hataYap(int kod, dynamic govde) {
    // 400: ASP.NET Core'un errors nesnesini alan → mesaj haritasına çeviriyoruz.
    if (kod == 400 && govde is Map && govde['errors'] is Map) {
      final harita = <String, String>{};
      (govde['errors'] as Map).forEach((alan, mesajlar) {
        if (mesajlar is List && mesajlar.isNotEmpty) {
          harita[alan.toString()] = mesajlar.first.toString();
        }
      });
      return ApiHatasi(400, 'Lütfen formdaki hataları düzelt.', alanHatalari: harita);
    }

    // Sunucunun kendi yazdığı mesaj varsa onu kullan (409, 500 vb.).
    final sunucuMesaji = govde is Map ? govde['mesaj']?.toString() : null;

    final hazir = switch (kod) {
      401 => 'E-posta veya şifre hatalı.',
      403 => 'Bu işlem için yetkin yok.',
      404 => 'Adres bulunamadı. API yolunu kontrol et.',
      500 => 'Sunucuda bir hata oluştu. Lütfen sonra tekrar dene.',
      _   => 'Beklenmeyen bir hata oluştu ($kod).',
    };

    return ApiHatasi(kod, sunucuMesaji ?? hazir);
  }
}
Metodun başındaki Future ve async ne demek? Ağ isteği zaman alır; uygulama o sürede donmamalıdır. async/await ikilisi tam olarak bunu sağlar.

En kritik satır hangisi? if (cevap.statusCode >= 200 ...) kontrolünün jsonDecode'dan önce gelmesi. 3. haftadaki hata sözlüğünü hatırla: FormatException: Unexpected character hatasının en sık sebebi, hata sayfası dönen bir cevabı JSON sanmaktır.

Hangi kod kullanıcıya ne der?

Durum kodunu ekrana olduğu gibi yazmak ("Hata: 401") kullanıcıya hiçbir şey anlatmaz. Her kodun kullanıcıya bir karşılığı ve sana bir görevi vardır.

📟 Durum kodundan ekran mesajına

Bir koda bas: solda kullanıcının göreceği ekran, sağda senin yapman gereken.

lib/servisler/kimlik_servisi.dart
import '../modeller/kullanici.dart';
import '../sabitler.dart';
import 'api_istemci.dart';
import 'token_deposu.dart';

/// Ekranların konuştuğu tek sınıf.
/// "Kayıt ol", "giriş yap", "ben kimim", "çıkış yap" — hepsi burada.
class KimlikServisi {
  final ApiIstemci _api = ApiIstemci();
  final TokenDeposu _depo = TokenDeposu();

  Future<void> kayitOl({
    required String adSoyad,
    required String email,
    required String sifre,
    required String sifreTekrar,
  }) async {
    await _api.gonder('POST', ApiSabit.kayit, govde: {
      'adSoyad': adSoyad,
      'email': email,
      'sifre': sifre,
      'sifreTekrar': sifreTekrar,
    });
    // Kayıttan sonra otomatik giriş yapmıyoruz (7. bölüm).
  }

  Future<Kullanici> girisYap(String email, String sifre) async {
    final sonuc = await _api.gonder('POST', ApiSabit.giris, govde: {
      'email': email,
      'sifre': sifre,
    });

    final yanit = GirisYaniti.fromJson(sonuc);
    await _depo.tokenYaz(yanit.token);   // token'ı sakla
    return yanit.kullanici;
  }

  /// Depodaki token hâlâ geçerli mi? Değilse null döner.
  Future<Kullanici?> benKimim() async {
    final token = await _depo.tokenOku();
    if (token == null) return null;

    try {
      final sonuc = await _api.gonder('GET', ApiSabit.ben, token: token);
      return Kullanici.fromJson(sonuc);
    } on ApiHatasi catch (e) {
      // 401 = token çürümüş. Depoyu temizleyip giriş ekranına yolluyoruz.
      if (e.durumKodu == 401) await _depo.temizle();
      return null;
    }
  }

  Future<void> cikisYap() => _depo.temizle();
}
Flutter

16. Token'ı cihazda saklamak

⏱ 15 dk

Giriş yaptıktan sonra token'ı sadece bellekte tutarsak, kullanıcı uygulamayı kapattığında oturum biter ve her açılışta şifre ister. Token'ı diske yazmamız gerekiyor. Sorun şu ki disk, uygulamanın özel alanı olsa bile mutlak güvenli değildir.

YöntemNasıl saklarNe için uygun
shared_preferencesDüz metin — basit bir dosyaTema seçimi, dil, "tanıtımı gördüm" bayrağı
flutter_secure_storageŞifreli — Android Keystore / iOS KeychainToken, oturum anahtarı, hassas her şey
lib/servisler/token_deposu.dart
import 'package:flutter_secure_storage/flutter_secure_storage.dart';

class TokenDeposu {
  static const _anahtar = 'jwt_token';
  static const _depo = FlutterSecureStorage();

  Future<void> tokenYaz(String token) => _depo.write(key: _anahtar, value: token);

  Future<String?> tokenOku() => _depo.read(key: _anahtar);

  Future<void> temizle() => _depo.delete(key: _anahtar);
}
Kurulum hatası alırsan: flutter_secure_storage Android'de en az API 23 ister. android/app/build.gradle.kts (veya .gradle) dosyasında minSdk değerini 23 yap. Hata mesajı şöyle görünür: uses-sdk:minSdkVersion 21 cannot be smaller than version 23.
Çıkış yapmak = token'ı silmek. Sadece giriş ekranına dönmek çıkış değildir; token diskte durduğu sürece kullanıcı hâlâ giriş yapmış sayılır. Uygulamayı kapatıp açtığında geri içeri girer.
Flutter

17. Kayıt ekranı

⏱ 30 dk

İlk ekranımız. Dört alan, bir düğme — ama içinde bu haftanın üç önemli davranışı var: form doğrulama, yükleniyor durumu ve sunucu hatalarını alanların altına basmak.

Ekran içeriği kullanıcı yazdıkça değiştiği için bu bir StatefulWidget olacak.

lib/ekranlar/kayit_ekrani.dart
import 'package:flutter/material.dart';
import '../servisler/api_istemci.dart';
import '../servisler/kimlik_servisi.dart';

class KayitEkrani extends StatefulWidget {
  const KayitEkrani({super.key});

  @override
  State<KayitEkrani> createState() => _KayitEkraniDurumu();
}

class _KayitEkraniDurumu extends State<KayitEkrani> {
  final _formAnahtari = GlobalKey<FormState>();
  final _adSoyad = TextEditingController();
  final _email = TextEditingController();
  final _sifre = TextEditingController();
  final _sifreTekrar = TextEditingController();

  final _servis = KimlikServisi();

  bool _yukleniyor = false;            // düğmeyi kilitlemek için
  String? _genelHata;                  // 409, 500 gibi hatalar
  Map<String, String> _alanHatalari = {};   // 400'den gelen alan hataları

  @override
  void dispose() {
    // Controller'lar ekran kapanırken serbest bırakılmalı.
    _adSoyad.dispose();
    _email.dispose();
    _sifre.dispose();
    _sifreTekrar.dispose();
    super.dispose();
  }

  Future<void> _kaydet() async {
    // 1) Önce telefondaki kontroller. Geçmezse ağa hiç çıkmıyoruz.
    if (!_formAnahtari.currentState!.validate()) return;

    setState(() {
      _yukleniyor = true;
      _genelHata = null;
      _alanHatalari = {};
    });

    try {
      await _servis.kayitOl(
        adSoyad: _adSoyad.text.trim(),
        email: _email.text.trim(),
        sifre: _sifre.text,
        sifreTekrar: _sifreTekrar.text,
      );

      if (!mounted) return;   // ekran kapanmışsa dokunma
      ScaffoldMessenger.of(context).showSnackBar(
        const SnackBar(content: Text('Kaydın oluşturuldu. Şimdi giriş yapabilirsin.')),
      );
      Navigator.pop(context);   // giriş ekranına geri dön
    } on ApiHatasi catch (e) {
      if (!mounted) return;
      setState(() {
        _alanHatalari = e.alanHatalari;        // 400 ise dolu gelir
        _genelHata = e.alanHatalari.isEmpty ? e.mesaj : null;
      });
      // Sunucudan alan hatası geldiyse formu tekrar doğrulat ki altlarında görünsün.
      if (_alanHatalari.isNotEmpty) _formAnahtari.currentState!.validate();
    } finally {
      if (mounted) setState(() => _yukleniyor = false);
    }
  }

  @override
  Widget build(BuildContext context) {
    return Scaffold(
      appBar: AppBar(title: const Text('Kayıt ol')),
      body: SingleChildScrollView(      // klavye açılınca taşma olmasın
        padding: const EdgeInsets.all(20),
        child: Form(
          key: _formAnahtari,
          child: Column(
            crossAxisAlignment: CrossAxisAlignment.stretch,
            children: [
              if (_genelHata != null)
                Container(
                  padding: const EdgeInsets.all(12),
                  margin: const EdgeInsets.only(bottom: 14),
                  decoration: BoxDecoration(
                    color: Colors.red.shade50,
                    borderRadius: BorderRadius.circular(10),
                  ),
                  child: Text(_genelHata!, style: TextStyle(color: Colors.red.shade900)),
                ),

              TextFormField(
                controller: _adSoyad,
                decoration: const InputDecoration(labelText: 'Ad Soyad'),
                textInputAction: TextInputAction.next,
                validator: (d) {
                  if (d == null || d.trim().isEmpty) return 'Ad soyad zorunludur.';
                  return _alanHatalari['AdSoyad'];   // sunucudan gelen varsa onu göster
                },
              ),
              const SizedBox(height: 12),

              TextFormField(
                controller: _email,
                decoration: const InputDecoration(labelText: 'E-posta'),
                keyboardType: TextInputType.emailAddress,   // klavye @ gösterir
                textInputAction: TextInputAction.next,
                validator: (d) {
                  if (d == null || d.trim().isEmpty) return 'E-posta zorunludur.';
                  if (!d.contains('@') || !d.contains('.')) return 'Geçerli bir e-posta giriniz.';
                  return _alanHatalari['Email'];
                },
              ),
              const SizedBox(height: 12),

              TextFormField(
                controller: _sifre,
                decoration: const InputDecoration(labelText: 'Şifre'),
                obscureText: true,              // şifre noktalarla görünür
                textInputAction: TextInputAction.next,
                validator: (d) {
                  if (d == null || d.isEmpty) return 'Şifre zorunludur.';
                  if (d.length < 6) return 'Şifre en az 6 karakter olmalıdır.';
                  return _alanHatalari['Sifre'];
                },
              ),
              const SizedBox(height: 12),

              TextFormField(
                controller: _sifreTekrar,
                decoration: const InputDecoration(labelText: 'Şifre (tekrar)'),
                obscureText: true,
                validator: (d) {
                  if (d != _sifre.text) return 'Şifreler eşleşmiyor.';
                  return _alanHatalari['SifreTekrar'];
                },
              ),
              const SizedBox(height: 22),

              FilledButton(
                // Yükleniyorken null veriyoruz: düğme kendiliğinden kilitlenir
                // ve kullanıcı iki kez kayıt oluşturamaz.
                onPressed: _yukleniyor ? null : _kaydet,
                child: _yukleniyor
                    ? const SizedBox(
                        height: 20, width: 20,
                        child: CircularProgressIndicator(strokeWidth: 2),
                      )
                    : const Text('Kayıt ol'),
              ),
            ],
          ),
        ),
      ),
    );
  }
}

Üç ayrıntı, üç sebep

onPressed: nullFlutter'da onPressed değeri null olan düğme otomatik olarak soluklaşır ve basılamaz. Çift gönderimi böyle engelliyoruz.
if (!mounted) return;İstek sürerken kullanıcı geri tuşuna basmış olabilir. Kapanmış bir ekranda setState çağırmak hata verir.
_alanHatalari['Sifre']Sunucudan gelen anahtar DTO'daki alan adıdır: Sifre, Email… Büyük harfle. Flutter'daki değişken adıyla aynı olmak zorunda değil.
Sık yapılan hata: sunucudan gelen 400 hatasını SnackBar ile tek satır göstermek. Kullanıcı hangi alanı düzelteceğini bilemez. errors nesnesi sana hangi alan bilgisini zaten veriyor — kullan.
Flutter

18. Giriş ekranı

⏱ 20 dk

Kayıt ekranının küçük kardeşi: iki alan, bir düğme, bir de "Hesabın yok mu?" bağlantısı. Yapı aynı olduğu için sadece farklı olan kısımları veriyorum.

lib/ekranlar/giris_ekrani.dart — gönderme metodu
Future<void> _girisYap() async {
  if (!_formAnahtari.currentState!.validate()) return;

  setState(() { _yukleniyor = true; _hata = null; });

  try {
    final kullanici = await _servis.girisYap(_email.text.trim(), _sifre.text);

    if (!mounted) return;
    // pushReplacement: giriş ekranını yığından ÇIKARIR.
    // Böylece kullanıcı ana ekranda geri tuşuna basınca girişe dönmez.
    Navigator.pushReplacement(
      context,
      MaterialPageRoute(builder: (_) => AnaEkran(kullanici: kullanici)),
    );
  } on ApiHatasi catch (e) {
    if (!mounted) return;
    // 401 burada "e-posta veya şifre hatalı" demek.
    setState(() => _hata = e.mesaj);
  } finally {
    if (mounted) setState(() => _yukleniyor = false);
  }
}
Kayıt ekranına geçiş — build içinde, düğmenin altına
TextButton(
  onPressed: _yukleniyor
      ? null
      : () => Navigator.push(
            context,
            MaterialPageRoute(builder: (_) => const KayitEkrani()),
          ),
  child: const Text('Hesabın yok mu? Kayıt ol'),
),
Neden burada push, girişte pushReplacement? Kayıt ekranından geri dönmek istiyoruz — kullanıcı vazgeçerse girişe dönsün. Ana ekrandan girişe dönmesini ise istemiyoruz. Yığın mantığı budur: push üstüne koyar, pushReplacement değiştirir.
Giriş yap
Hesabınla devam et
ayse@ders.com
••••••••
Giriş yapılamadı
E-posta veya şifre hatalı.
Giriş yap
Hesabın yok mu? Kayıt ol

Ekranda dikkat edilecekler:

  • Hata mesajı formun üstünde duruyor; hangi alanın yanlış olduğunu söylemiyoruz (8. bölüm).
  • Şifre alanı noktalarla gösteriliyor — obscureText: true.
  • İstek sürerken düğme kilitleniyor ve içinde dönen bir gösterge çıkıyor.
  • Kayıt bağlantısı en altta; kullanıcı hesabı yoksa çıkmaza girmiyor.
Flutter

19. Açılış, ana ekran ve çıkış

⏱ 20 dk

Son parça: uygulama açıldığında kullanıcıyı hangi ekrana götüreceğimize karar vermek. Karar tek bir soruya bakar: depoda geçerli bir token var mı?

🔄 Oturum nasıl sürüyor?

Düğmelere sırayla bas: Uygulamayı aç → Giriş yap → Uygulamayı kapat-aç. Sonra çıkış yapıp aynı sırayı tekrarla.

🚪
Açılış ekranıGüvenli depoya bakar, me ucuna sorar
🔑
Giriş ekranıToken yoksa ya da çürükse buraya gelinir
🏠
Ana ekranToken geçerliyse doğrudan buraya gelinir
lib/ekranlar/acilis_ekrani.dart
import 'package:flutter/material.dart';
import '../modeller/kullanici.dart';
import '../servisler/kimlik_servisi.dart';
import 'ana_ekran.dart';
import 'giris_ekrani.dart';

class AcilisEkrani extends StatefulWidget {
  const AcilisEkrani({super.key});

  @override
  State<AcilisEkrani> createState() => _AcilisEkraniDurumu();
}

class _AcilisEkraniDurumu extends State<AcilisEkrani> {
  @override
  void initState() {
    super.initState();
    // İsteği initState içinde BİR KEZ başlatıyoruz.
    // build içine koyarsak her çizimde yeniden çalışır (3. haftadaki tuzak).
    _karar();
  }

  Future<void> _karar() async {
    final Kullanici? kullanici = await KimlikServisi().benKimim();

    if (!mounted) return;
    Navigator.pushReplacement(
      context,
      MaterialPageRoute(
        builder: (_) => kullanici == null
            ? const GirisEkrani()
            : AnaEkran(kullanici: kullanici),
      ),
    );
  }

  @override
  Widget build(BuildContext context) {
    // Karar verilene kadar görünen kısa bekleme ekranı.
    return const Scaffold(
      body: Center(child: CircularProgressIndicator()),
    );
  }
}
lib/ekranlar/ana_ekran.dart
import 'package:flutter/material.dart';
import '../modeller/kullanici.dart';
import '../servisler/kimlik_servisi.dart';
import 'giris_ekrani.dart';

class AnaEkran extends StatelessWidget {
  final Kullanici kullanici;
  const AnaEkran({super.key, required this.kullanici});

  Future<void> _cikis(BuildContext context) async {
    await KimlikServisi().cikisYap();   // token siliniyor
    if (!context.mounted) return;
    Navigator.pushReplacement(
      context,
      MaterialPageRoute(builder: (_) => const GirisEkrani()),
    );
  }

  @override
  Widget build(BuildContext context) {
    return Scaffold(
      appBar: AppBar(title: const Text('Ana ekran')),
      body: Padding(
        padding: const EdgeInsets.all(24),
        child: Column(
          crossAxisAlignment: CrossAxisAlignment.start,
          children: [
            Text('Hoş geldin, ${kullanici.adSoyad}',
                style: Theme.of(context).textTheme.headlineSmall),
            const SizedBox(height: 8),
            Text(kullanici.email),
            Chip(label: Text('Rol: ${kullanici.rol}')),
            const Spacer(),
            OutlinedButton.icon(
              onPressed: () => _cikis(context),
              icon: const Icon(Icons.logout),
              label: const Text('Çıkış yap'),
            ),
          ],
        ),
      ),
    );
  }
}
lib/main.dart
import 'package:flutter/material.dart';
import 'ekranlar/acilis_ekrani.dart';

void main() => runApp(const DersGirisUygulamasi());

class DersGirisUygulamasi extends StatelessWidget {
  const DersGirisUygulamasi({super.key});

  @override
  Widget build(BuildContext context) {
    return MaterialApp(
      title: 'Ders Giriş',
      debugShowCheckedModeBanner: false,
      theme: ThemeData(
        colorSchemeSeed: const Color(0xFF2457D6),
        useMaterial3: true,
        inputDecorationTheme: const InputDecorationTheme(border: OutlineInputBorder()),
      ),
      home: const AcilisEkrani(),   // kararı açılış ekranı veriyor
    );
  }
}
Artık uygulama tam: kayıt → giriş → ana ekran → çıkış. Kapatıp açtığında seni hatırlıyor, token'ı çürüdüğünde girişe geri gönderiyor.
Yöntem

20. Dil modeliyle geliştirmek

⏱ 20 dk

3. haftadaki kural değişmedi: model daktilo, yönetmen sensin. Bu haftanın farkı, modelin bilmediği bir şeyin olması — senin API'nin. Open-Meteo'yu model tanıyordu; MobilApiDersi'ni tanımıyor. O yüzden istemde API'nin sözleşmesini sen vereceksin.

Bu haftanın istem şablonu
Flutter ile bir kayıt ekranı yaz.

API sözleşmesi (BİREBİR bu, değiştirme):
POST http://10.0.2.2:5000/api/auth/kayit
İstek gövdesi: {"adSoyad":"...","email":"...","sifre":"...","sifreTekrar":"..."}
Başarılı: 201 {"kullaniciId":7,"adSoyad":"...","email":"...","rol":"Uye"}
E-posta kayıtlıysa: 409 {"mesaj":"Bu e-posta zaten kayıtlı."}
Form hatalıysa: 400 {"errors":{"Sifre":["Şifre en az 6 karakter olmalıdır."]}}

İstediklerim:
- Dosya yapısı: ekran dosyası sadece arayüz; istek atan kod ayrı bir servis
  sınıfında olsun (lib/servisler/). Ekran http paketini doğrudan kullanmasın.
- Form doğrulama: Form + TextFormField + validator. Şifre en az 6 karakter,
  iki şifre alanı eşit olmalı, e-posta biçimi kontrol edilsin.
- Üç durumu yönet: yükleniyor (düğme kilitli), hata, başarılı.
- 400 geldiğinde errors nesnesindeki mesajları İLGİLİ ALANIN ALTINA yaz.
  Tek bir SnackBar ile gösterme.
- 409 geldiğinde sunucunun mesaj alanını göster.
- jsonDecode'dan ÖNCE statusCode kontrol et.
- Güncel Flutter ve null safety kullan. Ek paket ekleme, sadece http.
- Kod yorumları Türkçe olsun.

Geleni denetleme listesi

Modelin bu projede yanılacağı yerler

RiskNasıl fark edersinÖnlem
localhost yazmakConnection refusedİstemde adresi açıkça yaz
Alan adlarını İngilizceye çevirmekEkranda boş ad, hata yokGerçek JSON'u isteme yapıştır
Kendi kullanıcı/token sistemini uydurmakKodda /api/users/signup gibi yollarUç adreslerini birebir ver
Token'ı shared_preferences'a yazmakpubspec'te o paket belirir"secure storage kullan" de
400'ü tek mesaja indirmekHangi alanın yanlış olduğu görünmezİstemde "alanın altına yaz" de
Rolü istemciden göndermekİstek gövdesinde yetkiIdSunucu zaten yok sayar — ama sil
Son uyarı: model sana emin bir tonla yanlış kod verebilir. Emin ton doğruluk kanıtı değildir. Tek kanıt, uygulamanın çalışması ve veritabanında gerçekten yeni bir satır oluşmasıdır. SSMS'i aç, SELECT * FROM Kullanici çalıştır ve kendi adını gör.
Laboratuvar

21. Uygulamayı tamamla

⏱ 25 dk

Sıra sende. Hedef küçük ve net: kayıttan çıkışa kadar zincirin çalıştığını kendi telefonunda/emülatöründe görmek. Takıldığın yerde el kaldır.

API'yi http profiliyle çalıştır: dotnet run --launch-profile http. Tarayıcıdan http://localhost:5000/swagger açılıyor mu?
Emülatörü başlat, flutter run ile uygulamayı aç. Boş da olsa bir ekran görmen gerekiyor.
13. bölümdeki dosya yapısını oluştur. Kodları bu sayfadan kopyala ya da 20. bölümdeki istemle modele ürettir.
Kayıt ol. Kanıt: SSMS'te SELECT * FROM Kullanici çalıştır, kendi satırını gör. SifreHash sütununda düz şifren yazmıyor olmalı.
Aynı e-postayla tekrar kayıt ol. Ekranda "Bu e-posta zaten kayıtlı." yazmalı.
Giriş yap. Ana ekranda kendi adını ve Rol: Uye yazısını gör.
Uygulamayı tamamen kapat (görev listesinden kaydır), tekrar aç. Doğrudan ana ekran açılmalı — şifre sormamalı.
Çıkış yap, uygulamayı tekrar kapat-aç. Bu sefer giriş ekranı gelmeli.

Ders sonunda ekranda olması gerekenler

Altıncı maddeyi atlama. API'yi durdur ve uygulamada giriş yapmayı dene. Çöküyorsa hata yönetimin eksik demektir. Bir uygulamayı ödevden ürüne taşıyan fark tam olarak budur: her şeyin yolunda gitmediği durumu düşünmüş olmak.

Ödev — gelecek haftaya

Kayıt → giriş → ana ekran zincirini çalışır hâle getir. Üç ekran görüntüsü teslim et.
Üç hatayı kasten üret ve ekran görüntüsünü al: kayıtlı e-postayla kayıt (409), yanlış şifreyle giriş (401), 5 karakterlik şifre (400). Her görüntüde kullanıcıya gösterilen mesaj okunabilir olsun.
API'yi kapatıp uygulamayı dene. Çökmeden hata gösterdiğinin ekran görüntüsünü al.
Küçük geliştirme: Kullanici tablosuna SonGirisTarihi DATETIME NULL sütunu ekle, login ucunda bu alanı DateTime.Now ile güncelle ve ana ekranda göster. (Bu ödev üç katmana da dokunuyor: SQL, API, Flutter. Yeni sütun eklediğin için bu sefer Scaffold-DbContext'i tekrar çalıştırman gerekecek.)
Dönem projen için: 3. haftada yazdığın üç fikirden birini seç ve kullanıcı tablosunda hangi alanların olacağını yaz.
Kapanış

22. Dördüncü haftanın zihinsel modeli

⏱ 10 dk
Kullanıcıformu doldurur
→
Flutterönce kendi kontrol eder
→
APIkuralı ve rolü uygular
→
SQL Serversatırı saklar
→
Tokencihazda durur

Bu sayfayı bitirdiğinde bunları yapabiliyor olmalısın

Takıldığın yerler

Connection refusedAdres yanlış. 12. bölümdeki araca dön: emülatörde 10.0.2.2, gerçek cihazda bilgisayarının IP'si. API'nin 0.0.0.0 üzerinde dinlediğinden de emin ol.
CERTIFICATE_VERIFY_FAILEDHTTPS adresine bağlanmaya çalışıyorsun. Geliştirme sertifikasına emülatör güvenmez; http profilini kullan.
ClientException / cleartextAndroidManifest.xml içindeki usesCleartextTraffic satırı eksik (11. bölüm).
minSdkVersion hatasıflutter_secure_storage en az 23 ister. build.gradle dosyasında minSdk değerini yükselt (16. bölüm).
Uye rolü tanımlı değil4. bölümdeki SQL scriptini çalıştırmamışsın. SSMS'te SELECT * FROM Yetki ile kontrol et.
Kayıt oluyor ama giriş olmuyorE-postayı kayıtta küçük harfe çevirip girişte çevirmiyor olabilirsin. Login ucunda da ToLowerInvariant() kullan ya da ikisinde de kullanma — tutarlı ol.
Zamanın kalmadıHer şeyi atla ama 12. bölümü atlama. Adres meselesini çözmeden hiçbir şey çalışmaz; evde tek başına en çok orada tıkanırsın.
Bu haftanın sonunda kurabilmen gereken cümle: "Kendi veritabanıma kayıt olan, kendi API'mden token alan ve o token'ı cihazda saklayan bir mobil uygulama yazdım. Formu hem telefonda hem sunucuda doğruluyorum ve API'den gelen her hata kodunu kullanıcıya anlamlı bir cümleye çeviriyorum."

Gelecek hafta

Artık giriş yapmış bir kullanıcımız ve elimizde bir token var. 5. haftada bu token'ı işe koşuyoruz: 2. haftada yazdığımız korumalı api/urunler ucundan listeyi çekip ekrana basacağız, bir öğeye tıklayınca detay sayfasına geçeceğiz ve yükleniyor / hata / boş liste durumlarını düzgün yöneteceğiz. Bu haftanın ApiIstemci sınıfı aynen kalıyor — sadece Authorization başlığını her isteğe eklemeyi öğreneceğiz.